{"id":959,"date":"2018-03-16T09:49:09","date_gmt":"2018-03-16T08:49:09","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=959"},"modified":"2019-04-30T15:51:29","modified_gmt":"2019-04-30T13:51:29","slug":"akrylamid-w-zywnosci-nowe-rozporzadzenie-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=959","title":{"rendered":"Akrylamid w \u017cywno\u015bci. Nowe rozporz\u0105dzenie UE"},"content":{"rendered":"<p>Komisja Europejska wprowadza w \u017cycie rozporz\u0105dzenie dotycz\u0105ce zwi\u0119kszenia kontroli nad obecno\u015bci\u0105 szkodliwego akrylamidu w \u017cywno\u015bci. Wejdzie ono w \u017cycie 11 kwietnia 2018 r. i b\u0119dzie dotyczy\u0107 przemys\u0142owego przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Z czym mamy do czynienia?<\/strong><\/p>\n<p>Akrylamid, akryloamid (C<sub>3<\/sub>H<sub>5<\/sub>NO) to substancja chemiczna, kt\u00f3ra naturalnie tworzy si\u0119 w skrobiowych produktach spo\u017cywczych podczas obr\u00f3bki w wysokiej temperaturze, w tym sma\u017cenia, pieczenia, w temperaturze 120\u00b0C i wy\u017cszej, szczeg\u00f3lnie przy niskiej wilgotno\u015bci. Proces chemiczny, kt\u00f3ry to powoduje, znany jest jako reakcja Maillarda. To ta sama reakcja, kt\u00f3ra &#8222;przyrumienia&#8221; jedzenie i wp\u0142ywa (pozytywnie) na jego smak. Prekursorami akrylamidu s\u0105 cukry redukuj\u0105ce (glukoza, fruktoza) oraz aminokwas \u2013 asparagina. Akrylamid znajduje si\u0119 w produktach takich jak chipsy ziemniaczane, frytki, pieczywo, herbatniki i kawa. Po raz pierwszy wykryto go w \u017cywno\u015bci w kwietniu 2002r. Akrylamid ma r\u00f3wnie\u017c wiele zastosowa\u0144 przemys\u0142owych niespo\u017cywczych i jest obecny w dymie tytoniowym.<\/p>\n<p><strong>Dlaczego si\u0119 go obawiamy?<\/strong><\/p>\n<p>Eksperci z panelu EFSA ds. Zanieczyszcze\u0144 w \u0142a\u0144cuchu pokarmowym (CONTAM) potwierdzili wcze\u015bniejsze doniesienia, \u017ce akrylamid w \u017cywno\u015bci potencjalnie zwi\u0119ksza ryzyko zachorowania na raka dla konsument\u00f3w we wszystkich grupach wiekowych.<\/p>\n<p>Badania wykaza\u0142y, \u017ce akrylamid i jego metabolit glicydidowy s\u0105 genotoksyczne i rakotw\u00f3rcze dla zwierz\u0105t: uszkadzaj\u0105 ich DNA i powoduj\u0105 raka. Na chwil\u0119 obecn\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 bada\u0144 klinicznych czy populacyjnych uwzgl\u0119dniaj\u0105cych ludzi jest niewystarczaj\u0105ca i s\u0105 one niejednoznaczne. Wnioskuje si\u0119 jednak, \u017ce wysokie spo\u017cycie akrylamidu jest potencjalnie niebezpieczne dla zdrowia. Podczas pr\u00f3b wykazano, \u017ce u zwierz\u0105t nara\u017conych doustnie na dzia\u0142anie akrylamidu zwi\u0119ksza si\u0119 prawdopodobie\u0144stwo rozwoju mutacji genowych i wyst\u0105pienia m.in. nowotwor\u00f3w gruczo\u0142\u00f3w sutkowych, j\u0105dra tarczycy, p\u0142uc, jajnik\u00f3w, sk\u00f3ry i \u017co\u0142\u0105dka.<\/p>\n<h3><a href=\"https:\/\/spozywo.pl\/konsultacje-dietetyczne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Masz w\u0105tpliwo\u015bci dietetyczne? Zadaj pytanie dietetykowi Stowarzyszenia Spo\u017cywo &gt;&gt;<\/span><\/a><\/h3>\n<p><strong>Jak zapobiega\u0107 jego powstawaniu?<\/strong><\/p>\n<p>Komisja Europejska b\u0119dzie wymaga\u0107 od du\u017cych producent\u00f3w procedur ograniczaj\u0105cych powstawanie w \u017cywno\u015bci akrylamidu, takich jak: odpowiednie przechowywanie, wybieranie gatunk\u00f3w ro\u015blin o mniejszej ilo\u015bci cukr\u00f3w, blanszowanie, inne techniki przechowywania, obni\u017canie pH czy sma\u017cenie w ni\u017cszych temperaturach. Procedury b\u0119d\u0105 wprowadzane proporcjonalnie do wielko\u015bci zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych. Du\u017ce przetw\u00f3rnie b\u0119d\u0105 dok\u0142adniej i cz\u0119\u015bciej sprawdzane. Mniejsi producenci b\u0119d\u0105 informowani o preferowanych, dobrych praktykach, lecz b\u0119d\u0105 mogli pozwoli\u0107 sobie na wi\u0119cej odst\u0119pstw i nie wszystkie przepisy uderz\u0105 w nich bezpo\u015brednio, dla zachowania r\u00f3wnowagi ekonomicznej.<\/p>\n<p><strong>Co zawiera du\u017ce ilo\u015bci akrylamidu?<\/strong><\/p>\n<p>Analizy w zak\u0142adach przetw\u00f3rczych b\u0119d\u0105 dotyczy\u0107 szeregu produkt\u00f3w o statystycznie najwi\u0119kszej ilo\u015bci akrylamidu. Najwi\u0119ksze ilo\u015bci znajdziemy w chipsach ziemniaczanych, krakersach, frytkach w postaci gotowej do spo\u017cycia, kawy rozpuszczalne oraz w substytutach kawy, szczeg\u00f3lnie zawieraj\u0105cych mieszanki zb\u00f3\u017c i du\u017ce ilo\u015bci cykorii. Kontrolowane b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c herbatniki, pierniki, pieczywo \u015bwie\u017ce, pieczywo chrupkie, wafle i produkty podobne.<\/p>\n<p><strong>Czy zmienia\u0107 nawyki \u017cywieniowe?<\/strong><\/p>\n<p>Nie powinni\u015bmy wpada\u0107 w panik\u0119 i wyklucza\u0107 z racjonalnej diety np. pieczywa. Rezygnacja z sma\u017conych i wysoko przetworzonych produkt\u00f3w jest standardem zdrowego od\u017cywiania, dlatego dobrze zbilansowana dieta z za\u0142o\u017cenia nie powinna nara\u017ca\u0107 nas na du\u017c\u0105 poda\u017c akrylamidu. W warunkach domowych powinni\u015bmy postawi\u0107 na gotowanie, zamiast sma\u017cenia. Jedynym rozczarowaniem dla konsument\u00f3w mog\u0105 by\u0107 kawy zbo\u017cowe, szczeg\u00f3lnie te oparte na cykorii. Powinno si\u0119 bra\u0107 pod uwag\u0119 wykluczenie ich regularnego spo\u017cywania.<\/p>\n<p><strong>\u0179rod\u0142a:<br \/>\n<\/strong>[1] Mojska H., Gieleci\u0144ska I., <em>\u201eOcena nara\u017cenia dzieci i m\u0142odzie\u017cy na akrylamid obecny w produktach fast food i przek\u0105skach\u201d<\/em>, Problem Higieny i Epidemiologii 2012, 93(3): 613-617<br \/>\n[2] D. Orze\u0142, J. Biernat\u00a0<em>\u201e<\/em><em>Furan i akrylamid w \u017cywno\u015bci.\u201d<\/em>\u00a0Bromatologia i Chemia Toksykologiczna XLIV, 2011, tom 3<br \/>\n[3] M. \u015amiechowska,\u00a0<em>\u201eZagro\u017cenia \u017cywno\u015bci i \u015brodowiska dioksynami i akrylamidem w \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej Wojew\u00f3dzwa Pomorskiego.\u201d\u00a0<\/em>Akademia Morska w Gdyni, Katedra Towaroznawstwa i Zarz\u0105dzania Jako\u015bci\u0105, oraz<br \/>\nGda\u0144ski Uniwersytet Medyczny, Zak\u0142ad Chemii, Ekologii i Towaroznawstwa \u017bywno\u015bci<br \/>\n[4] T. Szczerbina <em>\u201eAkrylamid \u2013 potencjalnie rakotw\u00f3rcza substancja wyst\u0119puj\u0105ca w \u017cywno\u015bci. Kosmos. Problemy nauk biologicznych\u201d<\/em> 2005 tom 54<br \/>\n[5] EFSA explains risk assessment <em>\u201eAcrylamide in food\u201d doi:10.2805\/90424<br \/>\n<\/em>[6] ROZPORZA\u0328DZENIE KOMISJI (UE) 2017\/2158 z dnia 20 listopada 2017 r. Ustanawiaja\u0328ce s\u0301rodki \u0142agodza\u0328ce i poziomy odniesienia s\u0142uz\u0307a\u0328ce ograniczeniu obecnos\u0301ci akryloamidu w z\u0307ywnos\u0301ci<em>,<\/em>\u00a0Dziennik Urze\u0328dowy Unii Europejskiej 21.11.2017 PL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Komisja Europejska wprowadza w \u017cycie rozporz\u0105dzenie dotycz\u0105ce zwi\u0119kszenia kontroli nad obecno\u015bci\u0105 szkodliwego akrylamidu w \u017cywno\u015bci. Wejdzie ono w \u017cycie 11 kwietnia 2018 r. i b\u0119dzie dotyczy\u0107 przemys\u0142owego przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci. Z czym mamy do czynienia? Akrylamid, akryloamid (C3H5NO) to substancja chemiczna, kt\u00f3ra naturalnie tworzy si\u0119 w skrobiowych produktach spo\u017cywczych podczas obr\u00f3bki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":961,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-959","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=959"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2016,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/959\/revisions\/2016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}