{"id":864,"date":"2017-12-26T18:13:01","date_gmt":"2017-12-26T17:13:01","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=864"},"modified":"2019-04-30T15:40:06","modified_gmt":"2019-04-30T13:40:06","slug":"mala-forma-wielka-moc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=864","title":{"rendered":"Kie\u0142ki &#8211; ma\u0142a forma, wielka moc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Od dawna cenione za walory od\u017cywcze. Dzi\u015b coraz bardziej popularne, dodawane niemal do wszystkiego. Mowa o\u2026 kie\u0142kach!<\/strong><\/p>\n<p>Dlaczego s\u0105 rewelacyjnym produktem niemal dla ka\u017cdego? Co sprawia, \u017ce w tak malutkim zal\u0105\u017cku ro\u015bliny kryje si\u0119 ogromna prozdrowotna moc? Dlaczego warto <strong>samemu otworzy\u0107 \u201efabryk\u0119 zdrowia\u201d<\/strong> poprzez domow\u0105 hodowl\u0119 kie\u0142k\u00f3w? Na te i by\u0107 mo\u017ce inne pytania, kie\u0142kuj\u0105ce w Waszych g\u0142owach, znajdziecie odpowied\u017a w niniejszym artykule.<\/p>\n<h3>Lekkostrawne i od\u017cywcze<\/h3>\n<p>Kie\u0142ki, w por\u00f3wnaniu do nasion, s\u0105 \u0142atwiej strawne i bogatsze w sk\u0142adniki od\u017cywcze<em>. <\/em>W wyniku kie\u0142kowania w nasionach zachodz\u0105 procesy prowadz\u0105ce do <strong>przekszta\u0142cania zwi\u0105zk\u00f3w z\u0142o\u017conych w prostsze.<\/strong> I tak oto ze skrobi powstaj\u0105 cukry proste, z bia\u0142ek peptydy i aminokwasy, a z t\u0142uszcz\u00f3w kwasy t\u0142uszczowe. Wzrasta te\u017c <strong>biodost\u0119pno\u015b\u0107 witamin i minera\u0142\u00f3w<\/strong>. Jednym s\u0142owem, proces kie\u0142kowania prowadzi do wst\u0119pnego strawienia zawartych w nasionach substancji od\u017cywczych, przez co uk\u0142ad pokarmowy mniej zu\u017cyje energii na procesy trawienne i efektywniej b\u0119dzie je przyswaja\u0142. Ten fakt wyja\u015bnia, dlaczego zbo\u017ca b\u0105d\u017a str\u0105czki, z kt\u00f3rych wiele uczula, po skie\u0142kowaniu <strong>nie wywo\u0142uj\u0105 odczyn\u00f3w alergicznych<\/strong>. Ju\u017c samo namaczanie, na kilka godzin przed gotowaniem, mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105ce, aby nie dopu\u015bci\u0107 do powstania reakcji alergicznej. <strong>Moczenie usuwa<\/strong> te\u017c <strong>kwas fitynowy<\/strong>, kt\u00f3ry upo\u015bledza wch\u0142anianie sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych (zw\u0142aszcza cynku), a tak\u017ce <strong>zapocz\u0105tkowuje proces kie\u0142kowania<\/strong>.<\/p>\n<p>U os\u00f3b, kt\u00f3re borykaj\u0105 si\u0119 z problemami ze strony uk\u0142adu pokarmowego, zaleca si\u0119 spo\u017cywanie kie\u0142k\u00f3w w niewielkich ilo\u015bciach. Warto w\u00f3wczas zastosowa\u0107 proces <strong>gotowania skie\u0142kowanych nasion<\/strong>, kt\u00f3ry dodatkowo <strong>wspomaga ich przyswajalno\u015b\u0107<\/strong> i zapobiega np. biegunkom. <strong>[1-2]<\/strong><\/p>\n<h3>Niesamowity sk\u0142ad chemiczny kie\u0142k\u00f3w<\/h3>\n<p>Kie\u0142ki s\u0105 bogactwem witamin: <strong>A, z grupy B, C, E.<\/strong> Co ciekawe, we wszystkich gatunkach skie\u0142kowanych ziaren znajduje si\u0119<strong> pe\u0142na gama witamin<\/strong>. <strong>R\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 tylko ich wzajemnych proporcji<\/strong>. Zmiany zawarto\u015bci witamin w kie\u0142kuj\u0105cym ziarnie nast\u0119puj\u0105 bardzo szybko, a ich ilo\u015b\u0107 znacz\u0105co wzrasta w przeci\u0105gu kilku dni. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to<strong> witaminy C i E<\/strong> \u2013 ich <strong>ilo\u015b\u0107 pomna\u017ca si\u0119 nawet 30-80 razy<\/strong> w stosunku do suchego nasiona. Przeprowadzono badanie na kie\u0142kuj\u0105cych nasionach rzodkwi, rzodkiewki i rzepaku, w kt\u00f3rym odnotowano wzrost kwasu askorbinowego <strong>z ilo\u015bci \u015bladowych do 4-6 mg\/gram suchej masy po 5-6 dniach kie\u0142kowania<\/strong>. <strong>[3]\u00a0<\/strong>Do osi\u0105gni\u0119cia rekomendowanej dziennej poda\u017cy witaminy C trzeba wi\u0119c zje\u015b\u0107 oko\u0142o 125g kie\u0142k\u00f3w. S\u0105 to oczywi\u015bcie warto\u015bci u\u015brednione i trudno powiedzie\u0107 ile witamin znajdziemy w wyhodowanych przez nas kie\u0142kach. Statystycznie mo\u017cemy si\u0119 jednak spodziewa\u0107 sporych warto\u015bci od\u017cywczych.<\/p>\n<h3><a href=\"https:\/\/spozywo.pl\/konsultacje-dietetyczne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Chcesz je\u015b\u0107 zdrowo, a masz w\u0105tpliwo\u015bci od czego zacz\u0105\u0107? Dietetyk Stowarzyszenia Spo\u017cywo mo\u017ce znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie dla Ciebie &gt;&gt;<\/span><\/a><\/h3>\n<p>Kie\u0142ki to tak\u017ce cenne \u017ar\u00f3d\u0142o pierwiastk\u00f3w tj. <strong>wapnia, \u017celaza, magnezu, siarki, potasu, cynku, selenu, chromu, litu<\/strong>. Obok nich znajdziemy te\u017c liczne <strong>enzymy u\u0142atwiaj\u0105ce przyswajanie witamin i minera\u0142\u00f3w<\/strong> z przewodu pokarmowego. Znajdziemy r\u00f3wnie\u017c\u00a0<strong>flawonoidy<\/strong>, kt\u00f3re wykazuj\u0105\u00a0dzia\u0142anie<strong>\u00a0przeciwutleniaj\u0105ce<\/strong>, chroni\u0105c przed szkodliwym dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w. <strong>[2]<\/strong><\/p>\n<p><em>Od teorii do praktyki. Czyli krok po kroku\u2026<\/em><\/p>\n<h3>Jak samodzielnie wyhodowa\u0107 kie\u0142ki?<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-865 size-full\" src=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n.jpg 960w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n-600x450.jpg 600w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n-768x576.jpg 768w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/25181989_1599850673429190_302011124_n-85x64.jpg 85w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p>Spos\u00f3b przygotowania:<\/p>\n<ol>\n<li>Na 1 cz\u0119\u015b\u0107 nasion przygotuj 3 szklanki wody. Namocz je w s\u0142oju o szerokiej postawie. Pozostaw na kilka godzin w zale\u017cno\u015bci od rodzaju u\u017cytych nasion (patrz tabelka poni\u017cej).<\/li>\n<li>Wod\u0119 z moczenia odlej, nasiona przep\u0142ukaj na sitku i dok\u0142adnie odcieknij wod\u0119. Z powrotem umie\u015b\u0107 nasiona w s\u0142oiku i przykryj wieczko gaz\u0105 przymocowuj\u0105c recepturk\u0105. S\u0142oik trzymaj w ciep\u0142ym (ok. 18 \u00b0C), nienas\u0142onecznionym miejscu (przy wi\u0119kszym dost\u0119pie \u015bwiat\u0142a i ch\u0142odniejszych warunkach czas kie\u0142kowania si\u0119 wyd\u0142u\u017ca).<\/li>\n<li>Przep\u0142ukuj nasiona wod\u0105 2 razy dziennie, najlepiej rano i wieczorem. Mo\u017cna trzyma\u0107 s\u0142oik odwr\u00f3cony do g\u00f3ry dnem, dla lepszego odp\u0142ywu wody. W tym celu mo\u017cna wykorzysta\u0107 suszark\u0119 do naczy\u0144. Dok\u0142adne p\u0142ukanie i osuszanie wp\u0142ywa na lepszy smak kie\u0142k\u00f3w.<\/li>\n<li>Po up\u0142ywie 3 dni umie\u015b\u0107 kie\u0142ki lucerny\/czerwonej koniczyny\/rzodkiewki\/gorczycy w ch\u0142odnym i ciemnym miejscu, by wywo\u0142a\u0107 wytworzenie si\u0119 chlorofilu, pami\u0119taj\u0105c o dwukrotnym ich przep\u0142ukiwaniu w ci\u0105gu dnia, do momentu a\u017c kie\u0142ki b\u0119d\u0105 gotowe.<\/li>\n<li>Podczas procesu kie\u0142kowania z niekt\u00f3rych nasion odpadaj\u0105 \u0142uski. Wa\u017cne jest, aby usuwa\u0107 je z kie\u0142k\u00f3w lucerny czy rzodkiewki, poniewa\u017c \u0142atwo gnij\u0105. \u0141uski z fasoli mung, adzuki, czy kozieradki s\u0105 cz\u0119sto usuwane w celu uzyskania delikatniejszego smaku, cho\u0107 s\u0105 jadalne i zawieraj\u0105 spore ilo\u015bci warto\u015bciowego b\u0142onnika. Aby usun\u0105\u0107 \u0142uski nale\u017cy umie\u015bci\u0107 kie\u0142ki w du\u017cej misce wody, porusza\u0107 nimi i odgarn\u0105\u0107 p\u0142ywaj\u0105ce \u0142uski na bok. Nale\u017cy dobrze osuszy\u0107 kie\u0142ki.<\/li>\n<li>W lod\u00f3wce kie\u0142ki przechowujemy do tygodnia w plastikowym worku lub zakr\u0119conym szklanym s\u0142oiku.<\/li>\n<\/ol>\n<h3><strong>Uwaga!<\/strong><\/h3>\n<p>Kie\u0142kowanie nasion lucerny mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107, je\u015bli woda z kranu b\u0119dzie zanieczyszczona. Zaleca si\u0119 u\u017cycie wody destylowanej lub \u017ar\u00f3dlanej, albo kie\u0142kowanie lucerny wraz z innymi nasionami (np. mung, soczewicy) w tym samym s\u0142oiku \u2013 mo\u017cna skomponowa\u0107 w ten spos\u00f3b bardzo smaczn\u0105 sa\u0142atk\u0119. Wod\u0119 po p\u0142ukaniu kie\u0142k\u00f3w mo\u017cna wykorzysta\u0107 do gotowania, dla zwierz\u0105t albo do podlewania kwiat\u00f3w.<\/p>\n<h3><strong>Prawda, \u017ce proste?<\/strong><\/h3>\n<p>Gor\u0105co zach\u0119camy do spr\u00f3bowania.<\/p>\n<p>Kie\u0142kowanie jest \u0142atwe, szybkie i przyjemne w wykonaniu. Z tego wzgl\u0119du kie\u0142ki mog\u0105 by\u0107 tanim \u017ar\u00f3d\u0142em uzupe\u0142niaj\u0105cym codzienn\u0105 diet\u0119 w zwi\u0105zki od\u017cywcze. Mo\u017cemy je wykorzysta\u0107 jako dodatek do sa\u0142atek, sur\u00f3wek, do kanapek i zup.<\/p>\n<h3><strong>Czas moczenia i kie\u0142kowania w zale\u017cno\u015bci od rodzaju u\u017cytych nasion.<\/strong><\/h3>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"201\"><strong>Rodzaj nasion<\/strong><\/td>\n<td width=\"201\"><strong>Czas moczenia [godz.]<\/strong><\/td>\n<td width=\"201\"><strong>Czas kie\u0142kowania [dni]<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Lucerna\/ czerwona koniczyna<\/td>\n<td width=\"201\">6<\/td>\n<td width=\"201\">5-6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Rzodkiewka<\/td>\n<td width=\"201\">6<\/td>\n<td width=\"201\">5-6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Soczewica<\/td>\n<td width=\"201\">8<\/td>\n<td width=\"201\">3<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Fasola mung<\/td>\n<td width=\"201\">8<\/td>\n<td width=\"201\">3-5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Pszenica\/\u017cyto<\/td>\n<td width=\"201\">12<\/td>\n<td width=\"201\">3<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">Fasola adzuki\/ciecierzyca\/soja<\/td>\n<td width=\"201\">12<\/td>\n<td width=\"201\">3-5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"201\">S\u0142onecznik<\/td>\n<td width=\"201\">12<\/td>\n<td width=\"201\">2<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong><\/p>\n<p><strong>[1]<\/strong> Lewicki P. <em>Kie\u0142ki nasion jako \u017ar\u00f3d\u0142o cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. <\/em>\u017bYWNO\u015a\u0106. Nauka. Technologia. Jako\u015b\u0107, 2010, 6 (73), 18 \u2013 33.<\/p>\n<p><strong>[2]<\/strong> Pitchford P. <em>Od\u017cywianie dla zdrowia<\/em>. Tradycje wschodnie i nowoczesna wiedza o \u017cywieniu, Galaktyka, Wyd. III, 2016.<\/p>\n<p><strong>[3]<\/strong> Zieli\u0144ski H., Pisku\u0142a M.K., Michalska A., Koz\u0142owska H.: Antioxidant capacity and its components of cruciferous sprouts. Pol. J. Food. Nutr. Sci., 2007, 57 (3), 315-322.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od dawna cenione za walory od\u017cywcze. Dzi\u015b coraz bardziej popularne, dodawane niemal do wszystkiego. Mowa o\u2026 kie\u0142kach! Dlaczego s\u0105 rewelacyjnym produktem niemal dla ka\u017cdego? Co sprawia, \u017ce w tak malutkim zal\u0105\u017cku ro\u015bliny kryje si\u0119 ogromna prozdrowotna moc? Dlaczego warto samemu otworzy\u0107 \u201efabryk\u0119 zdrowia\u201d poprzez domow\u0105 hodowl\u0119 kie\u0142k\u00f3w? Na te i&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=864"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2005,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/864\/revisions\/2005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}