{"id":27437,"date":"2021-09-06T14:10:15","date_gmt":"2021-09-06T12:10:15","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=27437"},"modified":"2021-09-04T17:30:40","modified_gmt":"2021-09-04T15:30:40","slug":"dieta-w-hashimoto-fakty-i-mity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=27437","title":{"rendered":"Dieta w chorobie Hashimoto – fakty i mity"},"content":{"rendered":"

Dieta osoby chorej na Hashimoto powinna by\u0107 zgodna z zasadami racjonalnego \u017cywienia i realizowa\u0107 zapotrzebowanie na sk\u0142adniki pokarmowe istotne dla prawid\u0142owego funkcjonowania tarczycy, jak: jod, selen, \u017celazo, cynk, a tak\u017ce witaminy antyoksydacyjne, D i B12. Powinna ona uwzgl\u0119dnia\u0107 poda\u017c pe\u0142nowarto\u015bciowego bia\u0142ka, a tak\u017ce wielonienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i w\u0119glowodan\u00f3w o niskim indeksie glikemicznym. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105 diety, ze wzgl\u0119du na obni\u017con\u0105 przemian\u0119 materii u os\u00f3b z niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy i wyst\u0119powanie nadmiernej masy cia\u0142a [1].<\/span><\/p>\n

Osoby z chorob\u0105 Hashimoto powinny zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nie tylko na ilo\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c na jako\u015b\u0107 spo\u017cywanych t\u0142uszcz\u00f3w. Nale\u017cy wystrzega\u0107 si\u0119 niskot\u0142uszczowych diet, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia w funkcjonowaniu uk\u0142adu odporno\u015bciowego i niewystarczaj\u0105ce wch\u0142anianie, zw\u0142aszcza witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach. Wskazane jest zwi\u0119kszone spo\u017cycie t\u0142uszcz\u00f3w zawieraj\u0105cych kwasy t\u0142uszczowe nienasycone (oleje ro\u015blinne, orzechy, awokado, pestki, ryby), a tak\u017ce wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe omega-3, kt\u00f3re stymuluj\u0105 przemian\u0119 T4 w T3 w w\u0105trobie. G\u0142\u00f3wnym ich \u017ar\u00f3d\u0142em w diecie s\u0105 ryby morskie,\u00a0 olej lniany, nasiona chia i orzechy w\u0142oskie [3].<\/span><\/p>\n

Fakty i mity dietoterapii Hashimoto:<\/strong><\/h4>\n

Nale\u017cy unika\u0107 jodu w diecie u os\u00f3b z Hashimoto – MIT<\/b><\/h3>\n

Jod jest jednym z najwa\u017cniejszych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych odgrywaj\u0105cych istotn\u0105 rol\u0119 w poprawnym funkcjonowaniu tarczycy, gdy\u017c w sytuacji jego niedoboru niemo\u017cliwa jest prawid\u0142owa produkcja hormon\u00f3w tarczycy [5]. Jednak nadmiar jodu u os\u00f3b z chorob\u0105 Hashimoto mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaostrzenia odpowiedzi zapalnej przeciwko w\u0142asnym antygenom tarczycy i jego nadmierna suplementacja jest niewskazana [6]. Do g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 jodu w po\u017cywieniu mo\u017cna zaliczy\u0107 owoce morza i ryby (w szczeg\u00f3lno\u015bci dorsz i halibut). Mleko i przetwory mleczne czy produkty zbo\u017cowe zawieraj\u0105 zdecydowanie mniej jodu, a jego zawarto\u015b\u0107 w po\u017cywieniu zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od jego obecno\u015bci w glebie i paszy zwierz\u0105t hodowlanych [3].<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 poda\u017c selenu i cynku w diecie – FAKT<\/b><\/h3>\n

Do prawid\u0142owej pracy tarczycy niezb\u0119dne s\u0105 pierwiastki \u015bladowe, jak selen i cynk. Selen chroni tarczyc\u0119 przed skutkami utleniania jodu. Bierze udzia\u0142 w konwersji fT4 do aktywnej biologicznie fT3. W licznych pracach potwierdzono skuteczno\u015b\u0107 suplementacji selenem w obni\u017caniu st\u0119\u017cenia przeciwcia\u0142 przeciwtarczycowych [7]. W autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy typu Hashimoto u wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w obserwuje si\u0119 podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie przeciwcia\u0142 anty-TPO. Obecno\u015b\u0107 tych przeciwcia\u0142 ma wp\u0142yw na stopie\u0144 uszkodzenia gruczo\u0142u tarczowego. Coraz wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy uzupe\u0142nianiem niedobor\u00f3w selenu a hamowaniem wytwarzania anty-TPO u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Hashimoto. Zatem suplementacja selenem mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 korzystn\u0105 opcj\u0105 w leczeniu tej choroby [9].<\/span><\/p>\n

Poziom selenu w organizmie jest determinowany g\u0142\u00f3wnie diet\u0105. Bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em tego mikroelementu s\u0105 ryby, owoce morza, mi\u0119so oraz podroby zwierz\u0119ce, zw\u0142aszcza w\u0105tr\u00f3bka. W\u015br\u00f3d ryb wymieniane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie tu\u0144czyk i sardynki, a w\u015br\u00f3d owoc\u00f3w morza \u2013 ostrygi. Tak\u017ce nabia\u0142, jaja, produkty zbo\u017cowe, kie\u0142ki warzyw i ro\u015bliny str\u0105czkowe charakteryzuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 pierwiastka. Absorpcj\u0119 selenu dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105 witaminy A, C oraz E, a tak\u017ce inne zwi\u0105zki o dzia\u0142aniu antyoksydacyjnym [8].<\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnym sk\u0142adnikiem mineralnym, niezb\u0119dnym w diecie os\u00f3b chorych na Hashimoto, jest cynk, kt\u00f3rego niedob\u00f3r w organizmie zwi\u0105zany jest najcz\u0119\u015bciej z nieprawid\u0142owo zbilansowan\u0105 i nie urozmaicon\u0105 diet\u0105 [2]. Deficyt tego pierwiastka w organizmie prowadz\u0105 do zaburzenia transformacji nieaktywnego T4 w aktywne T3, co mo\u017ce skutkowa\u0107 niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy. Zalecane spo\u017cycie cynku na dob\u0119 wynosi 8 mg dla kobiet i 11 mg dla m\u0119\u017cczyzn. Do g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 cynku w po\u017cywieniu nale\u017c\u0105 m.in.: nasiona lnu, zarodki pszenne, pestki dyni, produkty zbo\u017cowe (kasza gryczana, pieczywo pe\u0142noziarniste, kasza jaglana), sery podpuszczkowe, mi\u0119so i jaja [3].<\/span><\/p>\n

\u017belazo jest kolejnym, niezb\u0119dnym elementem w diecie os\u00f3b z niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy. Niedob\u00f3r \u017celaza powoduje zmniejszon\u0105 syntez\u0119 hormon\u00f3w tarczycy poprzez zmniejszon\u0105 konwersj\u0119 T4 do T3 oraz przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszonego wydzielania TSH. Anemia mo\u017ce by\u0107 diagnozowana nawet u 60% os\u00f3b z niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy, dlatego przy stwierdzonym niedoborze \u017celaza zaleca si\u0119 zwr\u00f3cenie szczeg\u00f3lnej uwagi na wzbogacenie diety w ten pierwiastek lub suplementacj\u0119 preparatami mineralnymi. Osobom z chorob\u0105 Hashimoto, jako dobre \u017ar\u00f3d\u0142o \u017celaza poleca si\u0119 czerwone mi\u0119so (wo\u0142owin\u0119, chud\u0105 wieprzowin\u0119), w\u0105tr\u00f3bk\u0119 drobiow\u0105 lub ciel\u0119c\u0105, \u017c\u00f3\u0142tko jaj, pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe, natk\u0119 pietruszki [4,10].<\/span><\/p>\n

Dieta os\u00f3b z Hashimoto powinna by\u0107 bogata w witaminy – A, C, E. Wykazuj\u0105 one dzia\u0142anie antyoksydacyjne i\u00a0 przeciwzapalne, zwi\u0119kszaj\u0105 wch\u0142anianie selenu i lewotyroksyny.\u00a0 Ich \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 przede wszystkim ciemnozielone warzywa li\u015bciaste (szpinak, sa\u0142ata, natka pietruszki) oraz marchew, dynia, pietruszka, seler, cukinia, pomidory. Owoce typu: \u015bliwki, pomara\u0144cze, wi\u015bnie, owoce jagodowe, kiwi, mango, jab\u0142ko, a tak\u017ce w\u0105tr\u00f3bka, jaja, t\u0142uste ryby morskie [3,4].<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy zadba\u0107 o prawid\u0142owy poziom witaminy D3 u os\u00f3b z Hashimoto – FAKT<\/b><\/h3>\n

Deficyt tej witaminy obserwowany mo\u017ce by\u0107 nawet u 80% chorych na Hashimoto. Skutkiem niedoboru witaminy D jest nie tylko\u00a0 nasilenie\u00a0 procesu\u00a0 zapalnego\u00a0 tarczycy\u00a0 i zwi\u0119kszenie\u00a0 miana\u00a0 przeciwcia\u0142\u00a0 anty tarczycowych,\u00a0 ale\u00a0 r\u00f3wnie\u017c\u00a0 wzrost \u2191 wydzielania\u00a0 TSH\u00a0 i zmniejszenie \u2193 st\u0119\u017cenia\u00a0 hormon\u00f3w\u00a0 tarczycy\u00a0 we krwi [11]. Zatem optymalne st\u0119\u017cenie witaminy D w organizmie jest kluczowe dla prawid\u0142owej pracy tarczycy. G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a tej witaminy to ryby morskie, tran, mas\u0142o, jaja, suplementy diety dobrane do potrzeb konkretnego pacjenta.<\/span><\/p>\n

Witaminy z grupy B<\/b><\/h4>\n

Witamina B12 \u2013 jest obecna w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego i jej suplementacja jest wskazana przy chorobie Hashimoto. Uczestniczy w wytwarzaniu erytrocyt\u00f3w i pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przemianie w\u0119glowodan\u00f3w, bia\u0142ek i t\u0142uszcz\u00f3w. Pozosta\u0142e witaminy z grupy B odpowiedzialne s\u0105 za prawid\u0142ow\u0105 przemian\u0119 w\u0119glowodan\u00f3w, bia\u0142ek i t\u0142uszcz\u00f3w, zatem zaleca si\u0119 ich suplementowanie przy niedoczynno\u015bci tarczycy [5].<\/span><\/p>\n

Hashimoto a dieta eliminacyjna<\/b><\/h4>\n

Z diety wyeliminowa\u0107 nale\u017cy produkty mocno przetworzone m.in. chipsy, chrupki, gotowe ciastka, biszkopty, krakersy, desery, lody, paluszki, gotowe sosy, p\u0142atki \u015bniadaniowe, zupki chi\u0144skie, produkty typu fast food, konserwy, par\u00f3wki oraz\u00a0 s\u0142odkie i gazowane napoje. Powinno unika\u0107 si\u0119 substancji dodatkowych celowo dodawanych do \u017cywno\u015bci, takich jak: barwniki, aromaty, czy konserwanty [3].<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy stosowa\u0107 diet\u0119 bezglutenow\u0105 u os\u00f3b z Hashimoto – MIT<\/b><\/h3>\n

Choroby autoimmunologiczne tarczycy mog\u0105 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powa\u0107 z celiaki\u0105, chorob\u0105 o pod\u0142o\u017cu immunologicznym spowodowan\u0105 przez gluten (frakcj\u0119 bia\u0142ek obecnych w nasionach pszenicy, \u017cyta, j\u0119czmienia) .<\/span><\/p>\n

W \u015bwietle obecnych bada\u0144 stosowanie diety bezglutenowej jest uzasadnione wy\u0142\u0105cznie u chorych z rozpoznan\u0105 celiaki\u0105. Samo potwierdzenie autoimmunologicznego przewlek\u0142ego zapalenia tarczycy i obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 anty-TPO nie stanowi wskazania do eliminacji glutenu z diety. Dieta bezglutenowa nie zapobiega progresji procesu autoimmunologicznego tarczycy.<\/span><\/p>\n

Jedynie pacjenci z celiaki\u0105 i wsp\u00f3\u0142istniej\u0105c\u0105 chorob\u0105 Hashimoto mog\u0105 odnie\u015b\u0107 korzy\u015bci ze stosowania diety bezglutenowej. Zalecane jest prowadzenie diagnostyki w kierunku celiakii w grupie chorych z autoimmunologiczn\u0105 chorob\u0105 tarczycy.\u00a0<\/span><\/p>\n

Stosowanie diety eliminuj\u0105cej gluten u os\u00f3b zdrowych mo\u017ce mie\u0107 niekorzystne nast\u0119pstwa zdrowotne, takie jak hiperglikemia, hiperlipidemia, choroba niedokrwienna serca [13].<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy wykluczy\u0107 nabia\u0142<\/b> w diecie u os\u00f3b z\u00a0 Hashimoto – MIT<\/b><\/h3>\n

Wyniki bada\u0144 pokazuj\u0105, \u017ce eliminacja laktozy z diety os\u00f3b z chorob\u0105 Hashimoto i nietolerancj\u0105 tego dwucukru korzystnie wp\u0142ywa na obni\u017cenie st\u0119\u017cenia TSH . W zwi\u0105zku z tym w tej grupie pacjent\u00f3w mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 diagnostyk\u0119 tak\u017ce w kierunku nietolerancji laktozy i w przypadku zdiagnozowania tego zaburzenia wprowadzi\u0107 diet\u0119 bezlaktozow\u0105. <\/span>Natomiast u os\u00f3b u kt\u00f3rych nie stwierdza si\u0119 nietolerancji pokarmowej poziom TSH nie zmieni\u0142 si\u0119 przy wprowadzeniu takiego rodzaju diety. Nie ma obecnie dostatecznych dowod\u00f3w naukowych sk\u0142aniaj\u0105cych do rekomendacji tego typu diety wszystkim pacjentom. Spo\u017cycie s\u0142odyczy i produkt\u00f3w mlecznych wzbogacanych w cukier (napoje mleczne, jogurty i twaro\u017cki s\u0142odzone) powinno ulec maksymalnemu ograniczeniu, gdy\u017c powoduj\u0105 one zwi\u0119kszenie wydzielania insuliny i gromadzenie tkanki t\u0142uszczowej, dlatego zaleca si\u0119 chudy nabia\u0142 i produkty fermentowane mleczne (jogurt, kefir, ma\u015blanka) [14].<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy wykluczy\u0107 spo\u017cywanie warzyw krzy\u017cowych w diecie u os\u00f3b z Hashimoto – MIT<\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Goitrogeny to substancje antyod\u017cywcze, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnego rodzaju produktach spo\u017cywczych. Zwi\u0105zki te zak\u0142\u00f3caj\u0105 metabolizm jodu i hamuj\u0105 syntez\u0119 hormon\u00f3w tarczycy. Najwi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015b\u0107 tych substancji mo\u017cna znale\u017a\u0107 w soi, a tak\u017ce w warzywach, takich jak: broku\u0142y, brukselka, kalafior, kapusta, rzepa. W mniejszych ilo\u015bciach zwi\u0105zki te wyst\u0119puj\u0105 w prosie, gruszkach, truskawkach, szpinaku. Niekorzystny wp\u0142yw substancji goitrogennych mo\u017ce si\u0119 uaktywni\u0107 w przypadku spo\u017cywania ich w du\u017cych ilo\u015bciach w pokarmach, przy jednocze\u015bnie wyst\u0119puj\u0105cym niedoborze jodu w organizmie. Obr\u00f3bka termiczna powoduje inaktywacj\u0119 tych substancji o ok. 30%, .<\/span><\/p>\n

Zalecenia wskazuj\u0105, \u017ce pacjenci z niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy powinni zmniejszy\u0107 spo\u017cycie pokarm\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em goitrogen\u00f3w. Jednak nie trzeba ca\u0142kowicie eliminowa\u0107 tych produkt\u00f3w z <\/span>diety, poniewa\u017c zawieraj\u0105 inne niezb\u0119dne mikroelementy i witaminy [15,16].<\/span><\/p>\n

\u0179le zbilansowana dieta wega\u0144ska jest szkodliwa dla os\u00f3b z chorob\u0105 Hashimoto – FAKT\u00a0<\/b><\/h3>\n

Dieta w chorobie Hashimoto powinna by\u0107 bogata w makro i mikroelementy, witaminy, kwasy t\u0142uszczowe Omega 3, kt\u00f3re w przypadku diety wega\u0144skiej mo\u017ce by\u0107 trudno dostarczy\u0107. \u0179le zbilansowana dieta wegetaria\u0144ska\/wega\u0144ska niesie ze sob\u0105 ryzyko niedoboru witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych wp\u0142ywaj\u0105cych na prac\u0119 tarczycy, takich jak: \u017celazo, wap\u0144, witamina D, witamina B12, selen, cynk oraz kwasy omega-3 (EPA i DHA). Zaleca si\u0119 aby bia\u0142ko pe\u0142nowarto\u015bciowe w diecie os\u00f3b z Hashimoto by\u0142o pochodzenia zwierz\u0119cego (mi\u0119so, jaja, ryby morskie). Do minus\u00f3w diety wega\u0144skiej nale\u017cy zbyt niska poda\u017c kwas\u00f3w omega 3, jodu i selenu – substancji kluczowych w przebiegu choroby Hashimoto. Dodatkowo dieta wega\u0144ska zapewnia mniejsze zapasy \u017celaza, witaminy A oraz zawiera zwi\u0105zki antyod\u017cywcze blokuj\u0105ce biodost\u0119pno\u015b\u0107 \u017celaza i cynku. Plusem diety wega\u0144skiej s\u0105 du\u017ce ilo\u015bci flawonoid\u00f3w o dzia\u0142aniu przeciwzapalnym, ni\u017csze ryzyko insuliooporno\u015bci i niedoczynno\u015bci tarczycy oraz wi\u0119ksza poda\u017c b\u0142onnika [4,12].<\/span><\/p>\n

Do najwa\u017cniejszych zalece\u0144 dla os\u00f3b z chorob\u0105 Hashimoto nale\u017cy zaliczy\u0107:\u00a0<\/strong>\u00a0<\/span><\/h4>\n
    \n
  • regularne spo\u017cywanie 4\u20135 posi\u0142k\u00f3w dziennie opartych na naturalnych i nieprzetworzonych produktach<\/span><\/li>\n
  • dostarczenie niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w do prawid\u0142owej pracy tarczycy takich jak jod, \u017celazo, selen, cynk, witamina D, witamina B12 i witaminy przeciwutleniaj\u0105ce<\/span><\/li>\n
  • niestosowanie restrykcyjnej i niskot\u0142uszczowej diety<\/span><\/li>\n
  • nale\u017cy zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka (ok. 15\u201320%)<\/span><\/li>\n
  • spo\u017cycie nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (zw\u0142aszcza poda\u017c omega-3) znajduj\u0105cych si\u0119 w nierafinowanych olejach ro\u015blinnych, pestkach i nasionach, awokado<\/span><\/li>\n
  • wyb\u00f3r w\u0119glowodan\u00f3w o niskim indeksie glikemicznym<\/span><\/li>\n
  • spo\u017cycie w umiarkowanych ilo\u015bciach produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych substancje goitrogenne<\/span><\/li>\n
  • ograniczenie w diecie s\u0142odyczy, wyrob\u00f3w cukierniczych, produkt\u00f3w i da\u0144 wysoko przetworzonych, napoj\u00f3w gazowanych i s\u0142odzonych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten artyku\u0142? Pos\u0142uchaj tak\u017ce o diecie w chorobach tarczycy. W odcinku Podcastu Stowarzyszenia Spo\u017cywo rozmawiaj\u0105 dietetycy: Przemys\u0142aw Mijal, \u017baneta Michalak oraz Artur Weso\u0142y.<\/b><\/h3>\n