{"id":26385,"date":"2021-08-20T14:47:06","date_gmt":"2021-08-20T12:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=26385"},"modified":"2021-08-14T17:08:19","modified_gmt":"2021-08-14T15:08:19","slug":"stres-a-dieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=26385","title":{"rendered":"Stres, czy mo\u017cna go pokona\u0107 diet\u0105?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce stres jest sta\u0142ym elementem naszego \u017cycia. Prowadzimy coraz intensywniejszy tryb \u017cycia, musimy pracowa\u0107, zajmujemy si\u0119 domem, wychowujemy dzieci, a przy tym jeszcze trenujemy 5 razy w tygodniu by wygl\u0105da\u0107 \u201cfit\u201d. Tempo \u017cycia oraz aktualne problemy osobiste, czy globalne, jak \u015bwiatowa pandemia, s\u0105 znacznym stresem dla naszego organizmu. Nic dziwnego, \u017ce szukamy sposob\u00f3w na jego z\u0142agodzenie, ale czy zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce dieta jest \u015bwietn\u0105 broni\u0105 w walce ze stresem?<\/span><\/p>\n<h3><b>Czym jest stres dla naszego organizmu?<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Stres wydaje si\u0119 nam jedynie stanem naszego umys\u0142u, czy psychiki. Czujemy si\u0119 zdenerwowani, spi\u0119ci, \u0142atwo wpadamy w z\u0142o\u015b\u0107, trudno nam si\u0119 skupi\u0107. Jednak poza ju\u017c wymienionymi, stres generuje szereg reakcji fizjologicznych w naszym ciele. Mo\u017cemy odczuwa\u0107 szereg mniej specyficznych objaw\u00f3w wynikaj\u0105cych z przewlek\u0142ego stanu napi\u0119cia, kt\u00f3rych cz\u0119sto z tym nie wi\u0105\u017cemy, takich jak wypadanie w\u0142os\u00f3w, b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa, zaburzenia wzroku czy spadek libido.<\/span><\/p>\n<h3><b>Reakcja walcz i uciekaj<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Z biologicznego punktu widzenia odczuwanie stresu, a wraz z nim aktywacja uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142czulnego, mia\u0142a nam pozwoli\u0107 nam szybk\u0105 i dynamiczn\u0105 reakcj\u0119, kt\u00f3ra pozwala nam ratowa\u0107 \u017cycie. T\u0119tno wzrasta, serce coraz szybciej pompuje krew, oddech przyspiesza, wzrasta poziom insuliny we krwi a zapasy t\u0142uszczu s\u0105 rozk\u0142adane w celu uzyskania energii. Dzi\u0119ki temu jeste\u015bmy w stanie podj\u0105\u0107 walk\u0119, najwa\u017cniejsze jest, by prze\u017cy\u0107, organizm odk\u0142ada na dalszy plan, wszystkie procesy regeneracyjne, trawienie czy wydalanie moczu. Jest to niesamowicie konieczna i motywuj\u0105ca do dzia\u0142ania reakcja naszego organizmu na nag\u0142e zagro\u017cenie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Co si\u0119 jednak dzieje, gdy stres staje si\u0119 permanentny? Na poziomie biochemicznym nic si\u0119 nie zmienia, wszystkie wcze\u015bniej wymienione reakcje pozostaj\u0105 bez zmian, a utrzymuj\u0105 si\u0119 miesi\u0105cami lub latami. W d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do problem\u00f3w trawiennych, wrzod\u00f3w \u017co\u0142\u0105dka, zespo\u0142u jelita nadwra\u017cliwego, insulinooporno\u015bci, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz chor\u00f3b sercowo-naczyniowych.<\/span><\/p>\n<h3><b>Niedobory \u017cywieniowe a poczucie stresu<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mo\u017cemy zada\u0107 sobie pytanie, co by\u0142o pierwsze, czy to stres powoduje, \u017ce nasza dieta staje si\u0119 niedoborowa, czy nieodpowiednie \u017cywienie czyni nas bardziej podatnymi na stres? Tak naprawd\u0119 oba stwierdzenia s\u0105 prawdziwe, przez co cz\u0119sto popadamy w b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Je\u017celi jeste\u015bmy poddawani d\u0142ugotrwa\u0142emu stresowi, nasze zapotrzebowanie kaloryczne oraz na pewne mikro- i makroelementy wzrasta. Tym samym codzienna dieta, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 niewystarczaj\u0105ca. Jednocze\u015bnie stres bardzo cz\u0119sto prowadzi do zaburze\u0144 od\u017cywiania. Mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa g\u0142\u00f3wne typu: osoby, kt\u00f3re zajadaj\u0105 emocje oraz ci, kt\u00f3rzy pod ich wp\u0142ywem nie s\u0105 w stanie nic prze\u0142kn\u0105\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W pierwszym przypadku najcz\u0119\u015bciej si\u0119gamy po tzw. \u017cywno\u015b\u0107 komfortow\u0105, kt\u00f3ra nam si\u0119 pozytywnie kojarzy. S\u0105 to g\u0142\u00f3wnie wysoko przetworzone przek\u0105ski, fast-foody i s\u0142odycze. Tego typu jedzenie dostarcza nam du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 kalorii a tym samym ma\u0142o warto\u015bciowych witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych. Mo\u017ce prowadzi\u0107 do pogorszenia samopoczucia oraz wzrostu wagi, co generuje dodatkowy stres.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W przypadku drugiej grupy os\u00f3b, odczuwaj\u0105 one ucisk w \u017co\u0142\u0105dku, po zjedzeniu czegokolwiek nudno\u015bci, biegunki, wymioty, co dodatkowo zniech\u0119ca do spo\u017cywania pokarm\u00f3w. Dieta jest bardzo niedoborowa pod wzgl\u0119dem kalorycznym oraz na poziomie mikro- i makroelement\u00f3w. Bardzo szybko obserwuje si\u0119 utrat\u0119 wagi, co dodatkowo pot\u0119guje uczucie os\u0142abienia i z\u0142ego samopoczucia.<\/span><\/p>\n<h3><b>Na jakie sk\u0142adniki powinni\u015bmy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/b><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Kwasy omega 3<\/strong> &#8211; pozytywnie wp\u0142ywaj\u0105 na funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego, s\u0105 budulcami m\u00f3zgu, odpowiadaj\u0105 za stabilno\u015b\u0107 b\u0142on kom\u00f3rek nerwowych oraz przeka\u017anictwo neurotransmiter\u00f3w, takich jak serotonina. Suplementacja kwas\u00f3w EPA i DHA jest coraz cz\u0119stsza w leczeniu depresji.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Tryptofan<\/strong> &#8211; jest aminokwasem egzogennym, czyli musi by\u0107 dostarczany z po\u017cywienia. W organizmie jest przekszta\u0142cany do serotoniny, zwanej cz\u0119sto hormonem szcz\u0119\u015bcia. Odpowiedni poziom tego neuroprzeka\u017anika odpowiada r\u00f3wnie\u017c za nasz\u0105 koncentracj\u0119, zdolno\u015b\u0107 uczenia si\u0119, oraz nastr\u00f3j.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Witaminy z grupy B<\/strong> &#8211; s\u0105 odpowiedzialne za funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego, wp\u0142ywaj\u0105 na nastr\u00f3j, \u0142agodz\u0105 napi\u0119cie, poprawiaj\u0105 koncentracj\u0119<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Witamina D<\/strong> &#8211; wzmacnia uk\u0142ad odporno\u015bciowy, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu ulega os\u0142abieniu<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Witamina C<\/strong> &#8211; odpowiada za zdrowie uk\u0142adu nerwowego, stymuluje wytwarzanie mieliny, ma wp\u0142yw na uwalnianie neuroprzeka\u017anik\u00f3w oraz ich \u0142\u0105czenie si\u0119 z receptorami, jest przeciwutleniaczem, bierze udzia\u0142 w syntezie dopaminy i noradrenaliny, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za koncentracj\u0119, uwa\u017cno\u015b\u0107 i motywacj\u0119 do dzia\u0142ania<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Antyoksydanty<\/strong> &#8211; wspomagaj\u0105 walk\u0119 z wolnymi rodnikami, bior\u0105 udzia\u0142 w prewencji chor\u00f3b, op\u00f3\u017aniaj\u0105 procesy starzenia\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Magnez<\/strong> &#8211; Istotny w regulacji funkcji uk\u0142adu nerwowego, niedob\u00f3r magnezu mo\u017ce si\u0119 objawia\u0107 skurczami mi\u0119\u015bni podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem krwi, gorsz\u0105 jako\u015bci\u0105 snu<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>S\u00f3d, Potas<\/strong> &#8211; niezb\u0119dne dla zachowania r\u00f3wnowagi elektrolitowej organizmu, prawid\u0142owego funkcjonowania pompy sodowo-potasowej, s\u0105 kofaktorami wielu enzym\u00f3w<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Mangan<\/strong> &#8211; bierze udzia\u0142 m.in w procesie glukoneogenezy, jego niedob\u00f3r mo\u017ce powodowa\u0107 zaburzony metabolizm w\u0119glowodan\u00f3w i stany niedocukrzenia<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Molibden<\/strong> &#8211; jest sk\u0142adnikiem enzym\u00f3w, niezb\u0119dny do transportu i akumulacji \u017celaza, odgrywa rol\u0119 w rozk\u0142adzie etanolu<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Selen, cynk<\/strong> &#8211; redukuje stres oksydacyjny, niezb\u0119dny do prawid\u0142owej pracy tarczycy, podaje si\u0119 w trakcie leczenia depresji<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-26387 aligncenter\" src=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1.png\" alt=\"\" width=\"1384\" height=\"1600\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1.png 1384w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1-600x694.png 600w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1-768x888.png 768w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1-1-1329x1536.png 1329w\" sizes=\"auto, (max-width: 1384px) 100vw, 1384px\" \/><\/a><\/p>\n<h3><b>Czy suplementacja jest konieczna?<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W stanach napi\u0119cia, bardziej stresuj\u0105cych okresach \u017cycia powinni\u015bmy przede wszystkim zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nasz\u0105 higien\u0119 snu, aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 oraz diet\u0119. Je\u017celi stan z\u0142ego samopoczucia si\u0119 utrzymuje, warto wykona\u0107 badania laboratoryjne i w konsultacji z lekarzem w\u0142\u0105czy\u0107 odpowiedni\u0105 suplementacj\u0119. Coraz popularniejsze te\u017c staje si\u0119 wspieranie si\u0119 adaptogenami, czyli substancjami ro\u015blinnymi wykazuj\u0105cymi pozytywny wp\u0142yw na cia\u0142o i umys\u0142. Do najpopularniejszych nale\u017cy ashwagandha, kt\u00f3rej udowodnione naukowo dzia\u0142anie wykazuje m.in. redukcj\u0119 stresu i niepokoju. Prowadzone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c badania nad psychobiotykami, czyli probiotykami o specjalnie dobranych szczepach bakterii, kt\u00f3re maj\u0105 pozytywne dzia\u0142anie na o\u015b jelito-m\u00f3zg. Nie bez powodu m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jelita to nasz drugi m\u00f3zg. Istnieje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek pomi\u0119dzy stanem mikrobiomu a samopoczuciem psychicznym oraz rozwojem zaburze\u0144 psychicznych, dlatego tym bardziej warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na codzienn\u0105 diet\u0119 i ewentualnie wspiera\u0107 si\u0119 suplementacj\u0105.<\/span><\/p>\n<h3><b>Podstawowe kroki przy redukcji stresu<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Suplementy i farmakoterapia powinny by\u0107 ostateczno\u015bci\u0105. W pierwszej kolejno\u015bci postaramy si\u0119 poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia i zredukowa\u0107 stres naturalnymi metodami. Oto metody, kt\u00f3re warto w\u0142\u0105czy\u0107 do codziennej rutyny.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">kontakt z natur\u0105<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">medytacja, techniki relaksacyjne<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0107wiczenia oddechowe<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">prawid\u0142owa dieta<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">zdrowy sen<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">rozmowa z bliskimi<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">blisko\u015b\u0107, przytulanie<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><b>Spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten artyku\u0142? Pos\u0142uchaj tak\u017ce o walce ze stresem poprzez \u017cywienie i techniki oddechowe. W odcinku Podcastu Stowarzyszenia Spo\u017cywo go\u015bciem jest dr n. med Karina Ryterska.<\/b><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Spotify Embed: 2.3. O walce ze stresem poprzez \u017cywienie i techniki oddechowe rozmawiamy z dr n. med Karin\u0105 Rytersk\u0105\" width=\"100%\" height=\"232\" allowtransparency=\"true\" frameborder=\"0\" allow=\"encrypted-media\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/4BMUs5VXQsDMeGCxDGO9lg?si=5fca9197010e4597\"><\/iframe><\/p>\n<p>Partnerem podcastu jest:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-25914 aligncenter\" src=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg 1080w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg-600x306.jpg 600w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg-768x391.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Bibliografia:<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[1] Wilczy\u0144ska A. Kwasy t\u0142uszczowe w leczeniu i zapobieganiu depresji. 2013.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[2] Kulbacka J.; Saczko J.; Chwi\u0142kowska A. Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia kom\u00f3rek. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Pol. Merk. Lek<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 2009, 27.157: 44-47.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[3] Ko\u015bcicka K.; Czepczor K.; Brytek-Matera, A. Ocena aktywno\u015b\u0107 fizycznej i diety w kontek\u015bcie prze\u017cywanych emocji oraz stresu. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Rocznik naukowy<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 2016, 22.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[4] Sygit-Kowalkowska E. Radzenie sobie ze stresem jako zachowanie zdrowotne cz\u0142owieka\u2013perspektywa psychologiczna. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Hygeia Public Health<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 2014, 49.2: 202-208.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[5] D\u0105bek A. Stres jako czynnik warunkuj\u0105cy wyb\u00f3r \u017cywno\u015bci. 2016.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[6] Zahiruddin S., et al. Ashwagandha in brain disorders: A review of recent developments. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Journal of ethnopharmacology<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 2020, 257: 112876.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[7] Karakula H.; Juchnowicz D.; Szachta P. Psychobiotics: new possibilities for treatment of affective disorders? Psychobiotyki\u2013nowe mo\u017cliwo\u015bci terapii zaburze\u0144 afektywnych?. 2015.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">[8] Karaku\u0142a-Juchnowicz, H. Znaczenie, zapomnianego narz\u0105du\u201d\u2014mikrobioty jelitowej\u2014w rozwoju i terapii zaburze\u0144 neuropsychiatrycznych. In: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Forum Medycyny Rodzinnej<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. 2020. p. 265-280.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce stres jest sta\u0142ym elementem naszego \u017cycia. Prowadzimy coraz intensywniejszy tryb \u017cycia, musimy pracowa\u0107, zajmujemy si\u0119 domem, wychowujemy dzieci, a przy tym jeszcze trenujemy 5 razy w tygodniu by wygl\u0105da\u0107 \u201cfit\u201d. Tempo \u017cycia oraz aktualne problemy osobiste, czy globalne, jak \u015bwiatowa pandemia, s\u0105 znacznym stresem dla naszego&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26386,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-26385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26388,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26385\/revisions\/26388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}