{"id":25134,"date":"2021-05-28T11:05:03","date_gmt":"2021-05-28T09:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=25134"},"modified":"2021-07-11T09:04:50","modified_gmt":"2021-07-11T07:04:50","slug":"owoce-i-warzywa-w-diecie-a-cukrzyca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=25134","title":{"rendered":"Owoce i warzywa w diecie a cukrzyca"},"content":{"rendered":"

Owoce i warzywa to niew\u0105tpliwie wa\u017cny element zdrowej diety, a ich spo\u017cywanie przynosi bardzo wiele korzy\u015bci. S\u0105 \u015bwietnym \u017ar\u00f3d\u0142em substancji aktywnych biologicznie. W tej grupie zwi\u0105zk\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 antyoksydanty (mi\u0119dzy innymi polifenole, witaminy A,C i E, karotenoidy, selen, chlorofiliny, glutation, fityniany), kt\u00f3re hamuj\u0105 dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w. Wolne rodniki oddzia\u0142uj\u0105 mi\u0119dzy innymi z kwasami nukleinowymi, bia\u0142kami, lipidami i w\u0119glowodanami i mog\u0105 prowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 kom\u00f3rek, co mo\u017ce indukowa\u0107 rozw\u00f3j kom\u00f3rek nowotworowych. Zapobiegaj\u0105 reakcjom utleniania i ograniczaj\u0105 dzia\u0142anie katalizator\u00f3w proces\u00f3w oksydacji. Wolne rodniki mog\u0105 by\u0107 czynnikiem rozwoju chor\u00f3b takich jak mia\u017cd\u017cyca, cukrzyca, za\u0107ma i wspomniane nowotwory. Spo\u017cywanie produkt\u00f3w bogatych w przeciwutleniacze jest elementem walki z wieloma chorobami.\u00a0<\/span><\/p>\n

Inne cenne substancje bioaktywne, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ami s\u0105 owoce i warzywa to biopierwiastki, pektyny, kwasy organiczne, czy reguluj\u0105cy motoryk\u0119 jelit b\u0142onnik pokarmowy. Owoce i warzywa w du\u017cym stopniu pokrywaj\u0105 zapotrzebowania na witaminy i sole mineralne zapobiegaj\u0105c powstawaniu niedobor\u00f3w. [1]<\/span><\/p>\n

Zatem owoce, warzywa i ich przetwory powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej diecie w odpowiednich proporcjach.\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy osoby chore na cukrzyc\u0119 typu 1 mog\u0105 spo\u017cywa\u0107 owoce i warzywa bez ogranicze\u0144?<\/strong><\/h4>\n

W diecie diabetyk\u00f3w ogranicza si\u0119 spo\u017cywanie owoc\u00f3w, poniewa\u017c s\u0105 bogate w w\u0119glowodany \u0142atwo przyswajalne, g\u0142\u00f3wnie fruktoz\u0119, kt\u00f3ra zostaje szybko wch\u0142aniana i niemal\u017ce natychmiast podnosi gwa\u0142townie st\u0119\u017cenie glukozy we krwi. Fruktoza do transportu do kom\u00f3rek nie wymaga insuliny. Nadmiar owoc\u00f3w w diecie cukrzyka utrudnia wyr\u00f3wnanie cukrzycy, gdy\u017c owoce podnosz\u0105 glikemi\u0119 na kr\u00f3tko i podobnie jak s\u0142odycze przy wi\u0119kszej dawce insuliny mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 efekt niedocukrzenia. (insulina dzia\u0142a nadal, gdy cukier z owoc\u00f3w jest ju\u017c wykorzystany). Konieczne jest zapobieganie wahaniom glikemii, dlatego zaleca si\u0119 r\u00f3wnomierne spo\u017cywanie w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych w ci\u0105gu doby, a ich ilo\u015b\u0107 w poszczeg\u00f3lnych posi\u0142kach powinna by\u0107 podobna w ka\u017cdy dzie\u0144. [2]\u00a0<\/span><\/p>\n

Owoce<\/strong><\/h3>\n

Nie nale\u017cy ca\u0142kowcie eliminowa\u0107 spo\u017cycia owoc\u00f3w. Zalecana ilo\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia dla os\u00f3b chorych na cukrzyc\u0119 to 200-300g. Wa\u017cne, aby nie spo\u017cywa\u0107 ich na noc, poniewa\u017c mog\u0105 skutkowa\u0107 wahaniami st\u0119\u017cenia glukozy we krwi. Najlepszym rozwi\u0105zaniem jest zjadanie owoc\u00f3w po posi\u0142kach lub jako sk\u0142adnik posi\u0142ku a unikanie jedzenia owoc\u00f3w jako przek\u0105ska. Posi\u0142ek powinien by\u0107 urozmaicony i bogaty w b\u0142onnik, dzi\u0119ki czemu wch\u0142anianie cukru do krwioobiegu b\u0119dzie nast\u0119powa\u0142o wolniej.\u00a0<\/span><\/p>\n

Istotna jest forma, w jakiej owoce s\u0105 zjadane, poniewa\u017c Indeks Glikemiczny produkt\u00f3w naturalnych jest znacznie ni\u017cszy ni\u017c w produktach przetworzonych. Warto wybiera\u0107 owoce o \u015brednim stopniu dojrza\u0142o\u015bci, ze sk\u00f3rk\u0105. Najlepiej zjada\u0107 je w ca\u0142o\u015bci, poniewa\u017c im mocniejszy stopie\u0144 rozdrobnienia, tym wi\u0119kszy IG.\u00a0 [2], [3]<\/span><\/p>\n

Jakie owoce mo\u017ce zjada\u0107 chory na cukrzyc\u0119?<\/strong><\/h4>\n

Diabetyk powinien wybiera\u0107 owoce o niskim Indeksie Glikemicznym:<\/span><\/p>\n

    \n
  • czarna porzeczka<\/span><\/li>\n
  • jagody<\/span><\/li>\n
  • truskawki<\/span><\/li>\n
  • czere\u015bnie<\/span><\/li>\n
  • wi\u015bnie<\/span><\/li>\n
  • gruszki<\/span><\/li>\n
  • morele<\/span><\/li>\n
  • brzoskwinie<\/span><\/li>\n
  • nektarynki<\/span><\/li>\n
  • jab\u0142ka<\/span><\/li>\n
  • \u015bliwki<\/span><\/li>\n
  • grejpfruty<\/span><\/li>\n
  • poziomki<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Warzywa<\/strong><\/h3>\n

    Ich spo\u017cycie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksze ni\u017c w przypadku owoc\u00f3w, poniewa\u017c maj\u0105 ni\u017csz\u0105 kaloryczno\u015b\u0107, daj\u0105 wi\u0119ksze uczucie syto\u015bci i zawieraj\u0105 mniej w\u0119glowodan\u00f3w prostych i nie podnosz\u0105 gwa\u0142townie st\u0119\u017cenie glukozy we krwi. Zalecana ilo\u015b\u0107 to 350-500g na dob\u0119 lub bez ogranicze\u0144. [4]<\/span><\/p>\n

    Kt\u00f3re warzywa mo\u017cna zjada\u0107 cz\u0119\u015bciej?<\/strong><\/h4>\n

    Warzywa, w kt\u00f3rych ilo\u015b\u0107 w\u0119glowodan\u00f3w przyswajalnych na 100g produktu nie przekracza 3%.\u00a0<\/span><\/p>\n

    Do tej grupy warzyw zaliczamy:<\/span><\/p>\n

      \n
    • broku\u0142y<\/span><\/li>\n
    • brukselk\u0119<\/span><\/li>\n
    • kalafior<\/span><\/li>\n
    • cukini\u0119<\/span><\/li>\n
    • dyni\u0119<\/span><\/li>\n
    • og\u00f3rka<\/span><\/li>\n
    • kapust\u0119 peki\u0144sk\u0105<\/span><\/li>\n
    • papryk\u0119<\/span><\/li>\n
    • pomidory<\/span><\/li>\n
    • sa\u0142at\u0119<\/span><\/li>\n
    • pora<\/span><\/li>\n
    • rzodkiewk\u0119<\/span><\/li>\n
    • selera korzeniowego i naciowego<\/span><\/li>\n
    • szparagi<\/span><\/li>\n
    • szpinak<\/span><\/li>\n
    • kapust\u0119 kwaszon\u0105 i og\u00f3rki kwaszone.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Oto kilka zasad, kt\u00f3re warto stosowa\u0107 podczas przygotowywania posi\u0142k\u00f3w dla cukrzyka:<\/strong><\/h4>\n
        \n
      • Spo\u017cywaj produkty w naturalnej, nieprzetworzonej postaci.\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

        Wybieraj \u015bwie\u017ce warzywa i owoce i produkty pe\u0142noziarniste o mniejszym stopniu przetworzenia (pe\u0142noziarniste pieczywo, makarony, grube kasze, p\u0142atki owsiane g\u00f3rskie), poniewa\u017c im mocniejszy stopie\u0144 przetworzenia produkt\u00f3w, tym gwa\u0142towniejszy wzrost glikemii po posi\u0142ku.<\/span><\/p>\n

          \n
        • Posi\u0142ki nie powinny by\u0107 monotonne.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

          Staraj si\u0119 komponowa\u0107 posi\u0142ki korzystaj\u0105c ze wszystkich dozwolonych dla diabetyka produkt\u00f3w, poniewa\u017c urozmaicenie posi\u0142ku obni\u017ca IG. Dbaj o odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 bia\u0142ka i t\u0142uszczu w posi\u0142kach.<\/span><\/p>\n

            \n
          • Spo\u017cywaj posi\u0142ki bogate w kwasy organiczne, fityniany, lektyny, Beta-karoten i b\u0142onnik.<\/span><\/li>\n
          • Prawid\u0142owo prowad\u017a proces obr\u00f3bki termicznej – pilnuj, aby nie przed\u0142u\u017ca\u0107 czasu gotowania czy pieczenia, poniewa\u017c zbyt d\u0142ugie dzia\u0142anie wysokiej temperatury podnosi IG. [5]<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

            Podsumowuj\u0105c, warzywa i owoce s\u0105 wa\u017cnym elementem zdrowej i zbilansowanej diety, r\u00f3wnie\u017c os\u00f3b z chorob\u0105 cukrzycow\u0105. Mo\u017cna korzysta\u0107 z dobrodziejstwa i pozytywnego dzia\u0142ania jakie niesie ze sob\u0105 ich spo\u017cywanie, a jednocze\u015bnie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, w jaki najlepiej wkomponowywa\u0107 je w jad\u0142ospis, w jakiej formie najlepiej spo\u017cywa\u0107 owoce i warzywa, w jaki spos\u00f3b poddawa\u0107 je obr\u00f3bce i kt\u00f3re owoce i warzywa b\u0119d\u0105 najlepszym wyborem. Warto r\u00f3wnie\u017c skonsultowa\u0107 si\u0119 z diabetologiem, kt\u00f3ry pomo\u017ce ustali\u0107 odpowiedni\u0105 dla pacjenta dzienn\u0105 porcj\u0119.<\/span><\/p>\n

            Chcia\u0142by\u015b wiedzie\u0107 wi\u0119cej? Pos\u0142uchaj wi\u0119cej o cukrzycy typu I. W odcinku Podcastu Stowarzyszenia Spo\u017cywo rozmawiaj\u0105 dietetycy: Przemys\u0142aw Mijal, Artur Weso\u0142y i \u017baneta Michalak.<\/b><\/h3>\n