{"id":25115,"date":"2021-05-21T11:05:20","date_gmt":"2021-05-21T09:05:20","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=25115"},"modified":"2021-07-11T09:06:46","modified_gmt":"2021-07-11T07:06:46","slug":"slodkie-bez-cukru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=25115","title":{"rendered":"S\u0142odkie bez cukru"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Produkty bogate w sacharoze\u0328 dostarczaja\u0328 organizmowi duz\u0307ych ilos\u0301ci szybko wch\u0142aniaja\u0328cych sie\u0328 w\u0119glowodan\u00f3w. Jednym z zalece\u0144 dla os\u00f3b choruj\u0105cych na cukrzyc\u0119 jest ograniczenie spo\u017cycia we\u0328glowodano\u0301w prostych (jedno- i dwucukro\u0301w), kto\u0301rych spoz\u0307ywanie chory powinien ograniczyc\u0301 do minimum. Oznacza to, \u017ce sacharoza, czyli wszystkim dobrze znany cukier, powinna zosta\u0107 ograniczona. Co wi\u0119cej, nie zaleca sie\u0328 r\u00f3wnie\u017c stosowania fruktozy jako zamiennika cukru. Polskie Towarzystwo Badan\u0301 nad Oty\u0142os\u0301cia\u0328 (PTBO) i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) potwierdzi\u0142y bezpieczen\u0301stwo stosowania niskokalorycznych substancji s\u0142odza\u0328cych w produktach z\u0307ywnos\u0301ciowych. Dodatkowo zarekomendowano ich stosowanie, jako alternatywe\u0328 dla sacharozy, syropu kukurydzianego oraz fruktozy, u oso\u0301b z problemem nadwagi, oty\u0142os\u0301cia\u0328 i zaburzeniami gospodarki we\u0328glowodanowej [1,2].<\/span><\/p>\n<h3><b>Czym s\u0105 \u201es\u0142odziki\u201d?<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Substancje s\u0142odz\u0105ce to zwi\u0105zki stosowane do nadania \u015brodkom spo\u017cywczym s\u0142odkiego smaku lub stosowane w s\u0142odzikach sto\u0142owych.\u00a0 <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Poniewa\u017c s\u0105 to zwi\u0105zki, kt\u00f3rych s\u0142odki smak jest bardzo intensywny, mo\u017cna je dodawa\u0107 do produkt\u00f3w spo\u017cywczych w bardzo ma\u0142ych ilo\u015bciach. Obecnie s\u0142odziki s\u0105 stosowane w produkcji napoj\u00f3w bezalkoholowych, s\u0142odyczy, a tak\u017ce wielu lek\u00f3w. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wymagane jest dodatkowe etykietowanie produkt\u00f3w spo\u017cywczych zawieraj\u0105cych te substancje. Ponadto okre\u015blono maksymaln\u0105 zawarto\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych niskokalorycznych substancji s\u0142odz\u0105cych w okre\u015blonej kategorii produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych. Uznanie danej substancji za bezpieczn\u0105 nast\u0119puje poprzez wyznaczenie dopuszczalnego dziennego spo\u017cycia \u2013 ADI (acceptable daily intake). W Polsce spo\u015br\u00f3d dozwolonych do spo\u017cycia substancji s\u0142odz\u0105cych najpowszechniej stosowane s\u0105: aspartam, acesulfam K, poliole, fruktoza oraz glikozydy stewiolowe [3].\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><b>Dopuszczone substancje s\u0142odz\u0105ce w Polsce<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Na obszarze Unii Europejskiej, na podstawie bada\u0144 nad bezpiecze\u0144stwem i pozytywnych opinii Europejskiego Urz\u0119du ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci i Zespo\u0142u ds. Dodatk\u00f3w do \u017bywno\u015bci i Sk\u0142adnik\u00f3w Pokarmowych, do stosowania dopuszczono:\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 acesulfam-K (E950)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 aspartam (E951)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 s\u00f3l aspartam\u2013acesulfam (E962)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 cyklaminian (E952)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 neohesperydyn\u0119 DC (E959)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 sacharyn\u0119 (E954)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 sukraloz\u0119 (E955)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 taumatyn\u0119 (E957)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 neotam (E961)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 erytrytol (E968)\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 glikozydy stewiolowe (E960) [1].<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sztuczne substancje s\u0142odz\u0105ce cz\u0119sto s\u0105 mniej akceptowane przez konsument\u00f3w, dlatego w produktach typu \u201elight\u201d wykorzystywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c poliole. Poliole dodawane s\u0105 do produktu w ilo\u015bci zbli\u017conej do ilo\u015bci sacharozy w produkcie tradycyjnym. W efekcie nadaj\u0105 one produktowi mas\u0119, czy obj\u0119to\u015b\u0107 zbli\u017con\u0105 do tej, uzyskiwanej\u00a0 przez dodanie sacharozy, ale przy nieco ni\u017cszej warto\u015bci energetycznej, w por\u00f3wnaniu do produkt\u00f3w tradycyjnych.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Do polioli nale\u017c\u0105:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Laktitol<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Izomalt<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Sorbitol\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Mannitol\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Ksylitol\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Maltitol\u00a0<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00a0 \u00a0 Erytrytol\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><b>Charakterystyka poszczeg\u00f3lnych substancji s\u0142odz\u0105cych<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pacjenci z cukrzyca\u0328 coraz cze\u0328s\u0301ciej si\u0119gaj\u0105 po substancje s\u0142odz\u0105ce. Przeprowadzone prospektywne badanie przekrojowe w National Institute of Nutriton dotycza\u0328ce spoz\u0307ycia produkto\u0301w z dodatkiem substancji intensywnie s\u0142odza\u0328cych pokaza\u0142o, \u017ce konsumenci nie maj\u0105 rzetelnych informacji na temat tych produkt\u00f3w. Przy uz\u0307yciu kwestionariuszy oceniono oko\u0142o 100 pacjento\u0301w ambulatoryjnych. 94% chorych na cukrzyce\u0328 s\u0142ysza\u0142o o substancjach intensywnie s\u0142odza\u0328cych, a 50% uz\u0307ywa\u0142o ich regularnie w swojej diecie. Najbardziej popularne okaza\u0142y sie\u0328 sacharyna, sukraloza i aspartam uz\u0307ywane zazwyczaj do s\u0142odzenia kawy lub herbaty [4]. Bardzo dobrze udokumentowane jest dzia\u0142anie intensywnych s\u0301rodko\u0301w s\u0142odza\u0328cych (szczego\u0301lnie sacharyny, aspartamu, acesulfamu K, sukralozy) w przypadku oso\u0301b choruja\u0328cych na cukrzyce\u0328. Nie powoduja\u0328 one istotnych zmian ste\u0328z\u0307enia glukozy i\/lub insuliny we krwi. Zgodnie z amerykan\u0301skimi zaleceniami moga\u0328 byc\u0301 wie\u0328c stosowane jako zamienniki cukru, szczego\u0301lnie w przypadku koniecznos\u0301ci ograniczenia kalorycznos\u0301ci spoz\u0307ywanej diety [<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">5<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">].\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><b>Sacharyna<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sacharyna wykazuje\u00a0 s\u0142odko\u015b\u0107 200 &#8211; 700 razy wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c sacharoza, jednocze\u015bnie nie zawiera kalorii.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Stosowana jest jako s\u0142odzik sto\u0142owy, a tak\u017ce w\u00a0 produkcji napoj\u00f3w bezalkoholowych,owocowych i mlecznych, mro\u017conej herbaty, d\u017cem\u00f3w, cukierk\u00f3w, ciastek, przypraw, sos\u00f3w, lod\u00f3w, deser\u00f3w, gumy do \u017cucia, konserw rybnych i czekolady.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Sacharyna nie jest metabolizowana przez organizm cz\u0142owieka, dlatego jest ca\u0142kowicie wydalana przez nerki. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ADI<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> sacharyny zosta\u0142o ustalone przez Komitet Naukowy ds. \u017bywno\u015bci w Unii Europejskiej na poziomie 5 mg\/kg masy cia\u0142a dziennie. Sacharyna ma d\u0142ugi okres przydatno\u015bci do spo\u017cycia i jest odporna na dzia\u0142anie temperatur, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce by\u0107 poddawana zamra\u017caniu, gotowaniu i pieczeniu. Omawiana substancja s\u0142odz\u0105ca ma nieco gorzki posmak, co mo\u017ce by\u0107 maskowane przez po\u0142\u0105czenie jej z innymi \u015brodkami s\u0142odz\u0105cymi.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">W przypadku \u0142\u0105czenia sacharyny z innymi niskokalorycznymi substancjami s\u0142odz\u0105cymi, ich s\u0142odycz ro\u015bnie wyk\u0142adniczo (efekt synergiczny &#8211; wsp\u00f3lne dzia\u0142anie substancji s\u0142odz\u0105cych daje wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107 ni\u017c ich dzia\u0142anie pojedynczo), co prowadzi do zmniejszenia ca\u0142kowitej ilo\u015bci potrzebnej substancji s\u0142odz\u0105cej.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> Sacharyna, z uwagi na przechodzenie przez \u0142o\u017cysko i nie do ko\u0144ca poznany wp\u0142yw na p\u0142\u00f3d, nie powinna by\u0107 stosowana w ci\u0105\u017cy [6,7,8].<\/span><\/p>\n<h3><b>Aspartam<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bia\u0142y, bezwonny, krystaliczny proszek o s\u0142odkim smaku. Jest oko\u0142o 200 razy bardziej s\u0142odki od cukru (sacharozy) przy warto\u015bci energetycznej wynosz\u0105cej 4 kcal\/g. Poniewa\u017c ju\u017c niewielka ilo\u015b\u0107 aspartamu wystarcza do nadania produktowi po\u017c\u0105danego smaku s\u0142odkiego, ilo\u015b\u0107 kalorii dostarczona przez aspartam jest nieznaczna. Jest u\u017cywany przy produkcji napoj\u00f3w, d\u017cem\u00f3w, deser\u00f3w, s\u0142odzik\u00f3w sto\u0142owych, ciastek, czy gumy do \u017cucia. W organizmie cz\u0142owieka aspartam rozk\u0142ada si\u0119 do fenyloalaniny, kwasu asparaginowego i metanolu. Fenyloalanina i kwas asparaginowy to aminokwasy, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci produkt\u00f3w spo\u017cywczych zawieraj\u0105cych bia\u0142ko \u2013 m.in. w mi\u0119sie, produktach mlecznych i warzywach. Metanol, w przypadku wyst\u0119powania w du\u017cych ilo\u015bciach mo\u017ce mie\u0107 szkodliwe dzia\u0142anie dla organizmu.\u00a0 Jednak\u017ce, ilo\u015b\u0107 metanolu powstaj\u0105ca w wyniku rozk\u0142adu aspartamu jest znikoma i znacznie mniejsza, ni\u017c w przypadku naturalnej zawarto\u015bci tego zwi\u0105zku w owocach i warzywach \u2013 przyk\u0142adowo: szklanka soku pomidorowego lub soku jab\u0142kowego zawiera oko\u0142o 12 razy wi\u0119cej metanolu ni\u017c por\u00f3wnywalna ilo\u015b\u0107 napoju bezalkoholowego s\u0142odzonego aspartamem. Obecne ADI na poziomie 40 mg\/kg masy cia\u0142a na dob\u0119 jest uwa\u017cane za bezpieczne dla og\u00f3lnej populacji. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce aspartam jest \u017ar\u00f3d\u0142em fenyloalaniny, osoby chore na fenyloketonuri\u0119 powinny wykluczy\u0107 go z diety \u2013 podobnie jak ogranicza\u0107 spo\u017cycie produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych fenyloalanin\u0119 do dopuszczalnego minimum. Aby u\u0142atwi\u0107 tym konsumentom wyb\u00f3r odpowiednich dla nich produkt\u00f3w, produkty zawieraj\u0105ce aspartam s\u0105 odpowiednio oznakowane [6,9].<\/span><\/p>\n<h3><b>Acesulfam K<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jest oko\u0142o 200 razy bardziej s\u0142odki od sacharozy, a jednocze\u015bnie ma zerow\u0105 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Jest wykorzystywany w przemy\u015ble spo\u017cywczym w szerokiej gamie produkt\u00f3w, obejmuj\u0105cej m.in. napoje bezalkoholowe, s\u0142odziki sto\u0142owe, syropy, napoje mleczne, desery, lody, ciasta, s\u0142odycze i sosy.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Nie jest metabolizowany w organizmie cz\u0142owieka, nie ulega r\u00f3wnie\u017c kumulacji. Wydalany przez nerki w niezmienionej formie.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Komitet Naukowy ds. \u017bywno\u015bci (SCF) ustanowi\u0142 <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">ADI<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">dla acesulfamu K na poziomie do 9 mg\/kg masy cia\u0142a na dob\u0119.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Acesulfam K jest odporny na temperatur\u0119 do 200\u00b0C, a zatem mo\u017ce by\u0107 stosowany do gotowania i pieczenia. Charakteryzuje si\u0119 stabilno\u015bci\u0105 podczas obr\u00f3bki termicznej (gotowanie, pieczenie, ale r\u00f3wnie\u017c zamra\u017canie) oraz przechowywania. Przy wy\u017cszych st\u0119\u017ceniach mo\u017ce mie\u0107 lekko gorzki posmak, z tego powodu cz\u0119sto stosuje si\u0119 go w po\u0142\u0105czeniu z innymi substancjami s\u0142odz\u0105cymi [6,10].<\/span><\/p>\n<h3><b>Sukraloza<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Posiada s\u0142odko\u015b\u0107 600 razy wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c cukier, jednocze\u015bnie nie jest kaloryczna.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Sukraloza stanowi\u00a0 sk\u0142adnik s\u0142odzik\u00f3w sto\u0142owych oraz r\u00f3\u017cnych produkt\u00f3w spo\u017cywczych (przetworzone owoce, napoje, guma do \u017cucia, pieczywo, nabia\u0142, lody, desery i sosy sa\u0142atkowe). Nie jest metabolizowana w organizmie.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> ADI<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> sukralozy zosta\u0142o ustanowione na poziomie do 15 mg\/kg masy cia\u0142a dziennie.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Sukraloza charakteryzuje si\u0119\u00a0 s\u0142odkim smakiem, kt\u00f3ry przypomina cukier. Dobrze rozpuszcza si\u0119 w wodzie i posiada\u00a0 d\u0142ugi okres trwa\u0142o\u015bci. Po po\u0142\u0105czeniu z innymi \u015brodkami s\u0142odz\u0105cymi, jej s\u0142odycz zwi\u0119ksza si\u0119 wyk\u0142adniczo (efekt synergiczny), ograniczaj\u0105c w ten spos\u00f3b wymagan\u0105 ilo\u015b\u0107 substancji s\u0142odz\u0105cej. Sukraloza jest odporna na wysokie temperatury i mo\u017ce by\u0107 stosowana do gotowania i pieczenia [6,11].<\/span><\/p>\n<h3><b>Glikozydy stewiolowe<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0142odko\u015b\u0107 glikozyd\u00f3w stewiolowych jest 200-300 razy wi\u0119ksza ni\u017c cukru, przy zerowej kaloryczno\u015bci. Pozyskuje si\u0119 je z li\u015bci ro\u015bliny o nazwie stewia. Li\u015bcie tej ro\u015bliny s\u0105 umieszczane pod wod\u0105 przez tydzie\u0144. Tak uzyskany roztw\u00f3r wodny jest nast\u0119pnie oczyszczany i suszony, a\u017c do uzyskania kryszta\u0142\u00f3w glikozyd\u00f3w stewiolowych.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">ADI dla glikozyd\u00f3w stewiolowych zosta\u0142o ustalone na poziomie 4 mg\/kg masy cia\u0142a.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Glikozydy stewiolowe s\u0105 odporne na wysokie temperatury &#8211; ich budowa chemiczna nie zmienia si\u0119 podczas ogrzewania. Mog\u0105 by\u0107 stosowane jako \u015brodki s\u0142odz\u0105ce w potrawach gotowanych i w wypiekach [6,12]. Glikozydy stewiolowe s\u0105 korzystne dla diabetyko\u0301w, poniewaz\u0307 nie powoduja\u0328 nasilenia glikemii poposi\u0142kowej. Co wie\u0328cej, s\u0105 w stanie wp\u0142ywac\u0301 na obniz\u0307enie ste\u0328z\u0307enia glukozy we krwi poprzez ograniczanie rozwoju insulinoopornos\u0301ci oraz wspomaganie wydzielania insuliny w komo\u0301rkach \u03b2 trzustki [13].<\/span><\/p>\n<h3><b>Poliole<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Poliole stanowia\u0328 grupe\u0328 po\u0301\u0142syntetycznych s\u0301rodko\u0301w s\u0142odza\u0328cych, znanych ro\u0301wniez\u0307 pod nazwa\u0328 polialkohole, alkohole cukrowe lub wodorotlenowe. Wyste\u0328puja\u0328 naturalnie w ros\u0301linach takich jak jagody jarz\u0119biny lub kora brzozy, ale tak\u017ce owocach, m.in. s\u0301liwkach, gruszkach, brzoskwiniach, jab\u0142kach, oliwkach, figach, truskawkach oraz malinach. Do polioli zalicza si\u0119\u00a0 ksylitol, sorbitol, laktitol, maltitol, mannitol, czy izomalt. Odznaczaja\u0328 sie\u0328 znacznie niz\u0307sza\u0328 s\u0142odycza\u0328 niz\u0307 sacharoza, dlatego moga\u0328 byc\u0301 stosowane w z\u0307ywnos\u0301ci w wie\u0328kszych ilos\u0301ciach niz\u0307 substancje intensywnie s\u0142odza\u0328ce. Poliole pe\u0142ni\u0105 funkcje\u0328 wype\u0142niaczy, gdyz\u0307 stosowanie samych syntetycznych s\u0142odziko\u0301w, jako zamienniko\u0301w tradycyjnego cukru, mog\u0142oby spowodowac\u0301 zmiane\u0328 cech strukturalnych produktu finalnego. Dla wszystkich polioli przyje\u0328to jednakowa\u0328 wartos\u0301c\u0301 energetyczna\u0328, kto\u0301ra wynosi 2,4 kcal\/1 g. Stanowi to zaledwie 60% wartos\u0301ci energetycznej glukozy lub fruktozy. Polialkohole sa\u0328 cze\u0328s\u0301ciowo wch\u0142aniane w uk\u0142adzie pokarmowym. Proces ten jest stosunkowo powolny, nie powoduje wie\u0328c skokowego wzrostu ste\u0328z\u0307enia glukozy we krwi i wydzielania insuliny przez komo\u0301rki \u03b2 trzustki. Polialkohole moga\u0328 byc\u0301 zatem w ograniczonych ilos\u0301ciach spoz\u0307ywane przez osoby choruja\u0328ce na cukrzyce\u0328. Ws\u0301ro\u0301d polioli na szczego\u0301lna\u0328 uwage\u0328 zas\u0142uguje ksylitol \u2013 przedstawiciel alkoholi polihydroksylowych, okres\u0301lany jako cukier brzozowy. Dodatek tego cukru do past oraz p\u0142ukanek do ze\u0328bo\u0301w wp\u0142ywa na zmniejszenie w s\u0301linie liczby bakterii powoduja\u0328cych pro\u0301chnice\u0328. Dodatkowo ksylitol zwie\u0328ksza wydzielanie s\u0301liny, kto\u0301ra wykazuje dzia\u0142anie zapobiegawcze przed tworzeniem p\u0142ytki naze\u0328bnej. Efekt ten wzmacniany jest poprzez stosowanie gum do z\u0307ucia zawieraja\u0328cych ten polialkohol. Spo\u017cywanie polioli, nawet w stosunkowo duz\u0307ych ilos\u0301ciach nie stanowi powaz\u0307nego zagroz\u0307enia dla zdrowia cz\u0142owieka. Negatywnym skutkiem, jaki obserwowano po spoz\u0307yciu ok. 20\u201350 g alkoholi cukrowych w cia\u0328gu jednego dnia, by\u0142a kro\u0301tkotrwa\u0142a biegunka [13].\u00a0<\/span><\/p>\n<h3><b>Kto mo\u017ce skorzysta\u0107 z substancji s\u0142odz\u0105cych?<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Poniewa\u017c substancje s\u0142odz\u0105ce nie wp\u0142ywaj\u0105 znacznie na poziom insuliny i glukozy we krwi, ich znaczenie w diecie os\u00f3b chorych na cukrzyc\u0119 jest niezaprzeczalne. Substancje s\u0142odz\u0105ce oferuj\u0105 chorym na cukrzyc\u0119 przyjemno\u015b\u0107 z odczuwania s\u0142odkiego smaku produkt\u00f3w spo\u017cywczych i napoj\u00f3w, nie podnosz\u0105c st\u0119\u017cenia glukozy we krwi. Produkty \u017cywno\u015bciowe i napoje wyprodukowane przy u\u017cyciu substancji s\u0142odz\u0105cych s\u0105 odpowiednie dla chorych na cukrzyc\u0119, a dodatkowo s\u0105 im pomocne w kontrolowaniu masy cia\u0142a. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Cukier mo\u017cna ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0107 niskokalorycznymi substancjami s\u0142odz\u0105cymi w napojach, aby ich ostateczna energetyczno\u015b\u0107 by\u0142a zbli\u017cona do kaloryczno\u015bci wody. Dla konsumenta oznacza to du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w zawarto\u015bci energii oraz niski poziom kompensacji brakuj\u0105cej energii. Substancje s\u0142odz\u0105ce mog\u0105 zast\u0105pi\u0107 cukry r\u00f3wnie\u017c w pokarmach sta\u0142ych w celu utrzymania przyjemnego s\u0142odkiego smaku. Zawarto\u015b\u0107 energii i g\u0119sto\u015b\u0107 energetyczna takiego produktu ko\u0144cowego zale\u017c\u0105 jednak od jego faktycznego sk\u0142adu i mog\u0105 nie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 znacz\u0105co od oryginalnego produktu zawieraj\u0105cego cukier [14].\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce pacjenci spoz\u0307ywaja\u0328cy produkty bez cukru, kto\u0301rych s\u0142odycz zapewniona jest przez s\u0142odziki, powinni zwraca\u0107 uwage\u0328 na ogo\u0301lna\u0328 kalorycznos\u0301c\u0301 produkto\u0301w. Owszem, podukty te moga\u0328 byc\u0301 reklamowane jako \u201ebez cukru\u201d, jednak nadal wyste\u0328puje ryzyko, iz\u0307 zawieraja\u0328 spore ilos\u0301ci t\u0142uszczu, co w konsekwencji takz\u0307e be\u0328dzie niekorzystnie wp\u0142ywac\u0301 na kontrole\u0328 poziomu glukozy we krwi. Wiadomo ro\u0301wniez\u0307, z\u0307e ograniczenie sie\u0328 tylko do odrzucenia produkto\u0301w s\u0142odzonych cukrem absolutnie nie moz\u0307e byc\u0301 jedynym elementem profilaktyki [15].<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Podsumowuj\u0105c, obecnie za najbezpieczniejszy naturalny s\u0142odzik uznawane sa\u0328 glikozydy stewiolowe. Z kolei, podaz\u0307 w ograniczonych ilos\u0301ciach ksylitolu jest szczego\u0301lnie zalecana osobom z tendencjami do oty\u0142os\u0301ci i pro\u0301chnicy. Nadmierna konsumpcja tego polialkoholu prowadzi jednak do zaburzen\u0301 dyspeptycznych. Ograniczenia dietetyczne nie musza\u0328 wia\u0328zac\u0301 sie\u0328 z koniecznos\u0301cia\u0328 rezygnacji ze s\u0142odkich pokarmo\u0301w, a w\u0142as\u0301ciwy wybo\u0301r zamiennika sacharozy moz\u0307e przyczynic\u0301 sie\u0328 do zmniejszenia ryzyka wysta\u0328pienia dietozalez\u0307nych choro\u0301b cywilizacyjnych i ich powik\u0142an\u0301. Polskie Towarzystwo Bada\u0144 nad Oty\u0142o\u015bci\u0105 i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne podkre\u015blaj\u0105, \u017ce spo\u017cywanie produkt\u00f3w spo\u017cywczych, kt\u00f3rych kaloryczno\u015b\u0107 zosta\u0142a obni\u017cona dzi\u0119ki zastosowaniu niskokalorycznych substancji s\u0142odz\u0105cych, nie mo\u017ce by\u0107 jedynym elementem zmian stylu \u017cycia. Jest to tylko spos\u00f3b na zaspokojenie potrzeby odczuwania s\u0142odkiego smaku, bez spo\u017cywania mono- i disacharyd\u00f3w, co mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 realizacj\u0119 zalece\u0144 dietetycznych i kontrol\u0119 glikemii. Nale\u017cy tak\u017ce podkre\u015bli\u0107, \u017ce samo ograniczenie energetyczno\u015bci diety powoduje nie tylko ubytek masy t\u0142uszczu, ale r\u00f3wnie\u017c masy mi\u0119\u015bniowej. Dlatego, by zapobiec ubytkowi masy mi\u0119\u015bni szkieletowych, konieczna jest regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna.<\/span><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-25115 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/spozywo.org\/?attachment_id=25118'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-1-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-1-150x150.png 150w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-1-300x300.png 300w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-1-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/spozywo.org\/?attachment_id=25116'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-3-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-3-150x150.png 150w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-3-300x300.png 300w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-3-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/spozywo.org\/?attachment_id=25117'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-2-150x150.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-2-150x150.png 150w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-2-300x300.png 300w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Red-Pattern-Recipe-Card-2-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<h3><b>Spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten artyku\u0142? Pos\u0142uchaj tak\u017ce o innych dodatkach do \u017cywno\u015bci. W odcinku Podcastu Stowarzyszenia Spo\u017cywo rozmawiaj\u0105 dietetycy: Przemys\u0142aw Mijal, \u017baneta Michalak oraz Artur Weso\u0142y.<\/b><\/h3>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Spotify Embed: 2. E-dodatki, samo z\u0142o czy mniejsze z\u0142o?\" width=\"100%\" height=\"232\" allowtransparency=\"true\" frameborder=\"0\" allow=\"encrypted-media\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/4wa2gWMdp6Im3kCRm6apqK?si=26aa558478fe45f1\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Partnerem podcastu jest:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-25914 aligncenter\" src=\"https:\/\/spozywo.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg.jpg 1080w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg-600x306.jpg 600w, https:\/\/spozywo.org\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Sanprobi_logo_jpg-768x391.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><\/p>\n<p><b>Bibliografia:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[1]<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">A. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Araszkiewicz, E. Bandurska-Stankiewicz, A. Budzy\u0144ski, K. Cypryk, A. Czech, L. Czupryniak, &#8230; &amp; D. Zozuli\u0144ska-Zi\u00f3\u0142kiewicz, \u201c2021 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland\u201d, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Clin. Diabetol<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">. 2020; 9(1): 1-101<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[2]<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0 \u00a0 <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">A. Koszowska, A. Dittfeld, J. Nowak, A. Bro\u0144czyk-Puzo\u0144, K. Gwizdek, J. Bucior, B. Zubelewicz-Szkodzi\u0144ska, \u201eCukier\u2013czy warto go zast\u0105pi\u0107 substancjami s\u0142odz\u0105cymi\u201d, Nowa Medycyna. 2014; 1: 36-41<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[3]\u00a0 Rozporza\u0328dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333\/2008 z dn. 16.12.2008 r. w sprawie dodatko\u0301w do z\u0307ywnos\u0301ci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[4] \u00a0 C. Demnati, F. B. Mami, O. Fendi et al., \u201eWhat is has the artificial sweeteners in indication the food of our diabetics?\u201d, Tunis Med. 2012; 3: 238-241<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[5]\u00a0 J. Myszkowska-Ryciak, A. Harton, D. Gajewska, S. E. Bawa, \u201e\u015arodki s\u0142odz\u0105ce w profilaktyce i leczeniu oty\u0142o\u015bci\u201d, Kosmos. 2010; 59(3-4): 365-374.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[6]\u00a0 Rozporza\u0328dzenie komisji (UE) nr 231\/2012 z dnia 9 marca 2012 r. ustanawiaja\u0328ce specyfikacje dla dodatko\u0301w do z\u0307ywnos\u0301ci wymienionych w za\u0142a\u0328cznikach II i III do rozporza\u0328dzenia (WE) nr 1333\/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[7]\u00a0 <\/span><a href=\"https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=d9bec6b996ff7a16fc57fb253e6255c8\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=d9bec6b996ff7a16fc57fb253e6255c8<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> (data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[8]<\/span><a href=\"https:\/\/www.fda.gov\/food\/food-additives-petitions\/additional-information-about-high-intensity-sweeteners-permitted-use-food-united-states\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.fda.gov\/food\/food-additives-petitions\/additional-information-about-high-intensity-sweeteners-permitted-use-food-united-states<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[9] <\/span><a href=\"https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=eed4435e296d75fa7280539943113a7d\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=eed4435e296d75fa7280539943113a7d<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[10] <\/span><a href=\"https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=4a29fe971aaaf9c948b4caac644d3783\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=4a29fe971aaaf9c948b4caac644d3783<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[11]\u00a0 <\/span><a href=\"https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=aa55a0b1a18d86f1a5a961a0e567efaa\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=aa55a0b1a18d86f1a5a961a0e567efaa<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[12]\u00a0 <\/span><a href=\"https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=4547dff5fd7604f18c8ee32cf3da41d7\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.pfpz.pl\/index\/?id=4547dff5fd7604f18c8ee32cf3da41d7<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(data: 11.03.2021)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[13]\u00a0 J. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Grupi\u0144ska, T. Grzelak, M. Walczak, M. Kramkowska, K. Czy\u017cewska, \u201eKorzy\u015bci i zagro\u017cenia zwi\u0105zane z konsumpcj\u0105 naturalnych zamiennik\u00f3w sacharozy\u201d, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna. 2015; 1(48)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[14] A. Jeznach-Steinhagen \u201e\u017bywienie os\u00f3b z cukrzyc\u0105 i chorobami towarzysz\u0105cymi\u201d, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2020<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-weight: 400;\">[15] Z. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Zdrojewicz, O. Kocjan, A. Idzior, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u201e<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Substancje intensywnie s\u0142odz\u0105ce\u2013alternatywa dla cukru w czasach oty\u0142o\u015bci i cukrzycy\u201d, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Med Rodz. 2015<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">; <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">2<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">(18), 89-93.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Produkty bogate w sacharoze\u0328 dostarczaja\u0328 organizmowi duz\u0307ych ilos\u0301ci szybko wch\u0142aniaja\u0328cych sie\u0328 w\u0119glowodan\u00f3w. Jednym z zalece\u0144 dla os\u00f3b choruj\u0105cych na cukrzyc\u0119 jest ograniczenie spo\u017cycia we\u0328glowodano\u0301w prostych (jedno- i dwucukro\u0301w), kto\u0301rych spoz\u0307ywanie chory powinien ograniczyc\u0301 do minimum. Oznacza to, \u017ce sacharoza, czyli wszystkim dobrze znany cukier, powinna zosta\u0107 ograniczona. Co wi\u0119cej, nie&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-25115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25115"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25938,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25115\/revisions\/25938"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}