{"id":1014,"date":"2018-04-16T16:25:04","date_gmt":"2018-04-16T14:25:04","guid":{"rendered":"https:\/\/spozywo.pl\/?p=1014"},"modified":"2019-04-30T15:54:45","modified_gmt":"2019-04-30T13:54:45","slug":"skladniki-mineralne-a-rak-jelita-grubego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spozywo.org\/?p=1014","title":{"rendered":"Sk\u0142adniki mineralne kontra rak jelita grubego"},"content":{"rendered":"

Szacuje si\u0119, \u017ce nieprawid\u0142owe od\u017cywianie si\u0119 jest odpowiedzialne za oko\u0142o 70% nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy. Opr\u00f3cz niew\u0142a\u015bciwych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, do g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0105pienia choroby zalicza si\u0119 m.in. siedz\u0105cy tryb \u017cycia. Dowiedz si\u0119, jakie korzy\u015bci p\u0142yn\u0105 ze spo\u017cywania produkt\u00f3w bogatych w nast\u0119puj\u0105ce sk\u0142adniki mineralne: wap\u0144, magnez oraz selen [1].<\/p>\n

Wap\u0144<\/strong><\/h2>\n

Zwi\u0119kszone spo\u017cycie wapnia jest czynnikiem obni\u017caj\u0105cym ryzyko wyst\u0105pienia raka jelita grubego. Ka\u017cdy wzrost poda\u017cy wapnia o 300mg\/dob\u0119 zmniejsza w diecie ryzyko zachorowania. W przypadku, gdy \u017ar\u00f3d\u0142em wapnia jest \u017cywno\u015b\u0107, ryzyko zmniejsza si\u0119 o 8%, natomiast w przypadku suplementacji spadek wynosi 9%. Zwi\u0105zek ten wyst\u0119puje niezale\u017cnie od p\u0142ci. Podsumowuj\u0105c t\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107, zar\u00f3wno zwi\u0119kszone spo\u017cycie wapnia pochodz\u0105cego z diety, jak i z suplementacji jest skuteczne w prewencji nowotwor\u00f3w jelita grubego [2]. Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia zaleca jego dzienne spo\u017cycie powy\u017cej 1000mg\/dob\u0119 [11].<\/p>\n

Dzia\u0142anie wapnia<\/strong>
\nWap\u0144 spe\u0142nia rol\u0119 ochronn\u0105 przy zapaleniach i podra\u017cnieniach na \u015bcianie okr\u0119\u017cnicy. Wewn\u0105trzkom\u00f3rkowy wap\u0144 w kom\u00f3rkach nab\u0142onka okr\u0119\u017cnicy mo\u017ce zmniejsza\u0107 sprzyjaj\u0105c\u0105 nowotworowi odpowied\u017a zapaln\u0105, a obecno\u015b\u0107 zjonizowanego wapnia hamuje toksyczne i potencjalnie dra\u017cni\u0105ce dzia\u0142anie kwas\u00f3w t\u0142uszczowych oraz wolnego kwasu \u017c\u00f3\u0142ciowego w okr\u0119\u017cnicy [3].<\/p>\n

Produkty bogate w wap\u0144<\/strong>
\n\u2022 Produkty mleczne
\n\u2022 Produkty zbo\u017cowe
\n\u2022 Orzechy i ziarna
\n\u2022 Owoce i warzywa
\n\u2022 Ryby
\n\u2022 Ro\u015bliny str\u0105czkowe<\/p>\n

Jak pokry\u0107 dzienne zapotrzebowanie na wap\u0144?<\/strong>
\nWystarczy zje\u015b\u0107 szklank\u0119 jogurtu, gar\u015b\u0107 migda\u0142\u00f3w, dwa plastry \u017c\u00f3\u0142tego sera oraz szklank\u0119 jarmu\u017cu [4].<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
PRODUKTY<\/strong><\/td>\nZAWARTO\u015a\u0106 WAPNIA [mg\/100g produktu]<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
PRODUKTY MLECZNE<\/strong><\/td>\nMleko odt\u0142uszczone<\/p>\n

Ser edamski<\/p>\n

Ser gouda<\/p>\n

Ser brie<\/p>\n

Mleko owcze<\/p>\n

Jogurt naturalny 2% t\u0142.<\/p>\n

Mleko spo\u017cywcze 0,5% t\u0142.<\/p>\n

Kefir, 2% t\u0142.<\/td>\n

1404<\/p>\n

867<\/p>\n

807<\/p>\n

600<\/p>\n

193<\/p>\n

170<\/p>\n

121<\/p>\n

103<\/td>\n<\/tr>\n

PRODUKTY ZBO\u017bOWE, ORZECHY I NASIONA<\/strong><\/td>\nMigda\u0142y<\/p>\n

Nasiona lnu<\/p>\n

Orzechy laskowe<\/p>\n

Orzechy pistacjowe<\/p>\n

Nasiona s\u0142onecznika<\/td>\n

239<\/p>\n

195<\/p>\n

186<\/p>\n

135<\/p>\n

131<\/td>\n<\/tr>\n

OWOCE I WARZYWA<\/strong><\/td>\nNa\u0107 pietruszki<\/p>\n

Suszone figi<\/p>\n

Jarmu\u017c<\/p>\n

Morele suszone<\/td>\n

193<\/p>\n

203<\/p>\n

157<\/p>\n

139<\/td>\n<\/tr>\n

RYBY<\/strong><\/td>\nSardynki w oleju<\/p>\n

Sardynki w pomidorach<\/td>\n

330<\/p>\n

250<\/td>\n<\/tr>\n

RO\u015aLINY STR\u0104CZKOWE<\/strong><\/td>\nTofu<\/p>\n

Surowa soja<\/td>\n

510<\/p>\n

240<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pawlicka i wsp. (2013)<\/p>\n

Magnez<\/strong><\/h2>\n

Magnez polepsza aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w neutralizuj\u0105cych wolne rodniki, odpowiedzialnych za powstawanie nowotwor\u00f3w. Ponadto wp\u0142ywa na zmniejszenie stan\u00f3w zapalnych oraz stresu oksydacyjnego. Zwi\u0119kszone spo\u017cycie magnezu o 100 mg\/dzie\u0144 obni\u017ca ryzyko zachorowania na raka jelita grubego o 12% [5].<\/p>\n

Masz w\u0105tpliwo\u015bci dietetyczne? Zadaj pytanie dietetykowi Stowarzyszenia Spo\u017cywo >><\/span><\/a><\/h3>\n

Magnez z \u017cywno\u015bci czy z suplement\u00f3w?<\/strong>
\nLiczne badania donosz\u0105, i\u017c korzystniejsze dla naszego organizmu jest przyswajanie magnezu pochodz\u0105cego z produkt\u00f3w spo\u017cywczych ani\u017celi z suplement\u00f3w diety. Dzienna norma spo\u017cycia dla kobiet wynosi 310mg, a m\u0119\u017cczyzn 420mg. Jest ona niezb\u0119dna do utrzymania r\u00f3wnowagi magnezu w organizmie. Magnez wchodzi w sk\u0142ad chlorofilu, dlatego 45% magnezu w diecie zapewnione jest dzi\u0119ki spo\u017cyciu przede wszystkim zielonych warzyw li\u015bciastych, owoc\u00f3w, ziaren zb\u00f3\u017c, nasion ro\u015blin str\u0105czkowych (fasola, groszek) oraz orzech\u00f3w. Natomiast 29% magnezu pochodzi z mi\u0119sa, mleka i jaj [6]. \u0179r\u00f3d\u0142em magnezu jest tak\u017ce woda pitna, kt\u00f3ra dostarcza oko\u0142o 10% dziennego zapotrzebowania na magnez. Nale\u017cy wybiera\u0107 \u015brednio- i wysoko mineralizowane wody (odpowiednio powy\u017cej 500 i 1500 mg sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych w litrze wody) [7].<\/p>\n

Tabela 2. Zawarto\u015b\u0107 magnezu w produktach \u017cywno\u015bciowych<\/p>\n\n\n\n\n
PRODUKTY<\/strong><\/td>\nZAWARTO\u015a\u0106 MAGNEZU <\/strong><\/p>\n

[mg\/100g produktu]<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n

Pestki dyni<\/p>\n

Otr\u0119by pszenne<\/p>\n

Kakao<\/p>\n

Zarodki pszenne<\/p>\n

Migda\u0142y<\/p>\n

Kasza gryczana<\/p>\n

Soja<\/p>\n

Bia\u0142a fasola<\/p>\n

Gorzka czekolada<\/p>\n

Orzechy laskowe<\/p>\n

Otr\u0119by owsiane<\/td>\n

540<\/p>\n

490<\/p>\n

420<\/p>\n

314<\/p>\n

269<\/p>\n

218<\/p>\n

216<\/p>\n

169<\/p>\n

165<\/p>\n

140<\/p>\n

129<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Iskra i wsp. (2013)<\/p>\n

Selen<\/strong><\/h2>\n

St\u0119\u017cenie selenu w surowicy krwi odwrotnie koreluje z ryzykiem wyst\u0105pienia raka jelita grubego (okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy), tzn. im wy\u017csze st\u0119\u017cenie tego sk\u0142adnika mineralnego we krwi, tym mniejsze prawdopodobie\u0144stwo zachorowania. Analogicznie, niskie i bardzo niskie st\u0119\u017cenia selenu w kr\u0105\u017ceniu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z najwi\u0119kszym ryzykiem nowotworu, dlatego bardzo wa\u017cne jest, aby zadba\u0107 o prawid\u0142ow\u0105 poda\u017c selenu z po\u017cywieniem [8].<\/p>\n

Kilka s\u0142\u00f3w o dzia\u0142aniu selenu\u2026<\/strong>
\nSelen, ze wzgl\u0119du na swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwutleniaj\u0105ce, zaliczany jest do antyoksydant\u00f3w. Jego dzia\u0142anie polega na ochronie kom\u00f3rek przed uszkodzeniami. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce do jego roli mo\u017cna zaliczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c zapobieganie wzrostom nowotwor\u00f3w, poprzez wzmacnianie dzia\u0142ania uk\u0142adu odporno\u015bciowego oraz hamowanie rozrostu naczy\u0144 krwiono\u015bnych guza [8].<\/p>\n

Jeden orzech, a tak wiele mo\u017ce<\/strong>
\nNajbogatszym \u017ar\u00f3d\u0142em selenu s\u0105 orzechy brazylijskie. Uzupe\u0142nienie diety o jeden orzech brazylijski dziennie wystarczy, aby pokry\u0107 dzienne zapotrzebowanie na ten sk\u0142adnik mineralny. Poza tym, orzechy brazylijskie zawieraj\u0105 inne cenne witaminy i minera\u0142y, a tak\u017ce kwasy t\u0142uszczowe omega 6, kt\u00f3re pozytywnie oddzia\u0142uj\u0105 na nasz stan zdrowia [9]. Selen w mniejszych ilo\u015bciach wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w dro\u017cd\u017cach, produktach zbo\u017cowych, mi\u0119sie i jego przetworach [10]. Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia zaleca jego dzienne spo\u017cycie powy\u017cej 55\u00b5g\/dob\u0119 [11].
\nSuplementacja:<\/strong> koniecznie nale\u017cy j\u0105 wprowadzi\u0107 u os\u00f3b z niskim poziomem st\u0119\u017cenia selenu w surowicy krwi tj. <100q\/L [8].<\/p>\n

Masz w\u0105tpliwo\u015bci dietetyczne? Zadaj pytanie dietetykowi Stowarzyszenia Spo\u017cywo >><\/span><\/a><\/h3>\n

Pi\u015bmiennictwo:<\/strong><\/h3>\n

1. Ga\u0142a\u015b A., Sochacka-Tatara E., Augustyniak M., Kulig J., J\u0119drychowski W.: Poda\u017c wapnia i fosforu w etiologii raka jelita grubego – badania krakowskie. Probl Hig Epidemiol. 2013;94(1):134-139.
\n2. Keum N., Aune D., Greenwood D.C., Ju W., Giovannucci E.L.: Calcium intake and colorectal cancer risk: Dose\u2013response meta-analysis of prospective observational studiem. International Journal of Cancer. 2014;135:1940-1948.
\n3. Han C., Shin A., Lee J., Lee J., Park J.W., Oh J.H., Kim J.: Dietary calcium intake and the risk of colorectal cancer: a case control study. BMC Cancer. 2015;15:966.
\n4. Pawlicka A., Smuczy\u0144ski W., Wo\u017aniak K., Siedlecki Z., \u015aniegocki M.: Fulfilling the daily calcium requirement of lactose intolerant adults. Journal of Health Sciences. 2013;3(8):259-274.
\n5. Trapani V., Wolf F. I., Scaldaferri F.: Dietary magnesium: The magic mineral that protects from colon cancer? Magnesium Research. 2015;28(3):10.
\n6. Karma\u0144ska A., Sta\u0144czak A., Karwowski B.: Magnez aktualny stan wiedzy. Bromat. Chem. Toksykol. – XLVIII, 2015 (4; 677-689).
\n7. Iskra M., Krasi\u0144ska B., Tykarski A.: Magnez \u2014 rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadci\u015bnieniu t\u0119tniczym i jego powik\u0142aniach oraz mo\u017cliwo\u015bci uzupe\u0142niania w organizmie cz\u0142owieka. Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze. 2013;17(6):447-459.
\n8. Lener M.R., Gupta S., Scott R.J., Tootsi M., Kulp M., Tammesoo M.L. i wsp.: Can selenium levels act as a marker of colorectal cancer risk? BMC Cancer. 2013;13:214.
\n9. Stockler-Pinto M. B., Carrero J. J., de Carvalho Cardoso Weide L., Cozzolino Franciscato S. M., Mafra D.: Effect of selenium supplementation via Brazil nut (Bertholletia excelsa HBK) on thyroid hormones levels in hemodialysis patients: a pilot study. Nurt Hosp 2015;32(4):1808-1812.
\n10. Ku\u017amicka P., Karakiewicz B., Rotter I.: Wp\u0142yw palenia tytoniu na wybrane sk\u0142adniki mineralne: wap\u0144, magnez, \u017celazo, cynk i selen \u2013 przegl\u0105d bada\u0144. Medycyna Og\u00f3lna i Nauki o Zdrowiu. 2012;18(4):409-415.
\n11. Jarosz M.: Normy \u017cywienia dla populacji Polski. 2017.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szacuje si\u0119, \u017ce nieprawid\u0142owe od\u017cywianie si\u0119 jest odpowiedzialne za oko\u0142o 70% nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy. Opr\u00f3cz niew\u0142a\u015bciwych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, do g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0105pienia choroby zalicza si\u0119 m.in. siedz\u0105cy tryb \u017cycia. Dowiedz si\u0119, jakie korzy\u015bci p\u0142yn\u0105 ze spo\u017cywania produkt\u00f3w bogatych w nast\u0119puj\u0105ce sk\u0142adniki mineralne: wap\u0144, magnez oraz selen [1].…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1014","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1014"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1014\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2019,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1014\/revisions\/2019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spozywo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}